Wymagania dla regałów magazynowych – przepisy bhp, normy, standardy
Przepisów BHP nie należy traktować jako uciążliwego obowiązku do spełnienia, a wyznacznik, jaki należy wdrożyć, aby zapewnić bezpieczeństwo w miejscu pracy. W branży magazynowej rzadko dochodzi do lekceważenia przepisów, a świadomość właścicieli magazynów oraz pracowników ciągle rośnie. Regularne wykonywanie przeglądów technicznych regałów magazynowych oraz nabywanie konstrukcji spełniających określone normy to podstawy.
Czego dowiesz się z artykułu?
Artykuł pomoże Ci sprawdzić, jakie informacje i dokumenty są potrzebne przy zakupie, montażu oraz użytkowaniu regałów magazynowych. Dowiesz się także, jak połączyć wymagania techniczne z codzienną kontrolą nośności, stabilności i stanu konstrukcji.
Dlaczego to ważne? Bezpieczeństwo regału nie zależy wyłącznie od jego konstrukcji w dniu montażu. Znaczenie mają również późniejsze zmiany konfiguracji, sposób rozmieszczenia ładunków, oznaczenia nośności, kolizje z wózkami oraz regularne reagowanie na zauważone uszkodzenia.
Które normy muszą spełniać regały magazynowe?
EN 15512
Stalowe statyczne systemy składowania – Regały paletowe o zmiennej konfiguracji – Zasady projektowania konstrukcji.
Dotyczy wymagań związanych z projektowaniem konstrukcji regałów paletowych. Nie ma zastosowania dla regałów przesuwnych, regałów wjezdnych, regałów przejezdnych, regałów przepływowych, systemów umożliwiających wsuwanie palet, regałów karuzelowych, systemów automatycznego składowania z zastosowaniem co najmniej dwóch układnic pracujących w jednym korytarzu nad sobą oraz regałów wspornikowych i stalowych statycznych systemów regałów półkowych.
[Sprawdź też naszą ofertę, w tym regały przejezdne]
EN 15629
Stalowe statyczne systemy składowania – Specyfikacja urządzeń do składowania.
Wytyczne do projektowania regałów półkowych wyróżniających się różną konfiguracją. Dotyczy m.in. regałów paletowych regulowanych, regałów wspornikowych i wielu innych.
EN 15620
Stalowe statyczne systemy składowania – Regały paletowe o zmiennej konfiguracji – Tolerancje, odkształcenia i luzy manipulacyjne.
Określono tolerancje, odkształcenia i sposoby łączenia elementów podczas produkcji, kompletowania i montażu regałów paletowych z uwzględnieniem wzajemnym wpływu na konstrukcję i oddziaływaniem na podłoże.
EN 15635
Stalowe statyczne systemy składowania –Zastosowanie i utrzymanie urządzeń do składowania.
Aspekty dotyczące bezpieczeństwa konstrukcyjnego systemów do składowania. Stosowanie się do zasad zmniejsza ryzyko i konsekwencje niebezpiecznej obsługi lub uszkodzenia konstrukcji.
Wycofane normy
- PN-M-78320: 1978 – Urządzenia do składowania – Regały magazynowe – Nazwy, określenia, podział i symbole.
- PN-M–78321: 1988 – Regały magazynowe wolnostojące – Wymagania i badania.
- PN-M–78322: 1989 – Urządzenia do składowania – Regały magazynowe – Parametry podstawowe.
Zgodność regału z wymaganiami trzeba utrzymywać przez cały okres jego użytkowania, a nie sprawdzać wyłącznie przy montażu.
Przestawienie belek, dodanie poziomu, zmiana rodzaju palet albo wymiana elementów może wpłynąć na parametry całego systemu. Po każdej istotnej zmianie trzeba zweryfikować dokumentację, dopuszczalne obciążenia, oznaczenia oraz sposób bezpiecznej eksploatacji konstrukcji.
Jak zagwarantować bezpieczeństwo pracy związane z funkcjonowaniem magazynu i użytkowaniem regałów magazynowych?
W magazynie może wystąpić wiele zagrożeń, ponieważ dochodzi do połączenia kilku obszarów, w których mogą zdarzyć się wypadki przy pracy. W każdym nowoczesnym obiekcie znajdują się systemy regałów magazynowych pozwalające składować duże ilości ładunków na ograniczonej przestrzeni. W efekcie zwykle konstrukcja jest mocno obciążona, a poszczególne elementy muszą przenosić wielotonowy nacisk. Każde zachwianie lub niestabilność mogą grozić przewróceniem się konstrukcji. Ustawione w niedalekich odległościach od siebie regały, mogą spowodować efekt domina, przewracając się jeden po drugim.
Magazyn musi zostać wyposażony w odpowiednie urządzenia, które są dopasowane do charakterystyki składowanych ładunków. Ponadto należy przestrzegać ograniczeń w nośności konstrukcji i pod żadnym pozorem nie przeciążać regałów magazynowych.
Warto mieć świadomość, że choć obowiązują konkretne normy dotyczące regałów magazynowych, nadal w magazynach występuje 6-10% zdarzeń, które zagrażają składowanemu asortymentowi oraz pracownikom. Dbanie o odpowiedni poziom bezpieczeństwa w magazynie jest szczególnie ważne.
Wyposażenie wspierające bezpieczne składowanie
Prawidłowo dobrana konstrukcja powinna odpowiadać rodzajowi towarów, obciążeniom i sposobowi obsługi. W wielu magazynach potrzebne są również dodatkowe elementy chroniące regały, ładunki oraz osoby pracujące w sąsiedztwie systemu składowania.
Regały metalowe magazynowe
Systemy statyczne, dynamiczne i specjalistyczne dobierane do rodzaju ładunków, dostępnej przestrzeni, sposobu obsługi oraz wymaganej nośności konstrukcji.
Osłony regałowe i odbojniki magazynowe
Zabezpieczenia słupów, ram i zakończeń rzędów pomagają ograniczyć skutki uderzeń wózków oraz chronić elementy hali narażone na uszkodzenia mechaniczne.
Półki siatkowe i wygrodzenia
Półki, kraty i wygrodzenia pomagają zabezpieczyć niespaletyzowane towary, ograniczyć ryzyko ich upadku oraz wydzielić strefy o kontrolowanym dostępie.
Regały magazynowe – przepisy BHP odnoszące się do przygotowania, montażu i eksploatacji
Przepisy dotyczące wymogów oraz eksploatacji regałów magazynowych określa
Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, które są aktem wykonawczym precyzującym zalecenia znajdujące się w Kodeksie Pracy. Znajdują się w nim ogólne wskazówki dotyczące wykorzystania regałów w magazynie.
Najważniejsze znaczenie ma PN-EN 15635 – „Stalowe statyczne systemy składowania. Zastosowanie i utrzymanie urządzeń do składowania”.
Każdy regał znajdujący się w magazynie musi posiadać Deklarację Zgodności wystawioną przez producenta, która określa, że dany produkt posiada znak CE. Firma korzystająca z konstrukcji musi również dysponować dokumentacją potwierdzającą jej odbiór techniczny. Ważne jest, aby montaż został przeprowadzony przez ekipę autoryzowana przez producenta.
W kwestii eksploatacji wymagania dla regałów magazynowych są jasne – zależy przestrzegać wszystkich zaleceń znajdujących się w dokumentacji technicznej. Samowolna zmiana konfiguracji, niewykorzystywanie odpowiednich elementów stabilizujących, nieprawidłowe zamocowanie, a także eksploatacja niezgodna z przepisami mogą mieć wpływ na powstanie niebezpiecznych zdarzeń w magazynie.
Zgodnie z regulacjami znajdującymi się w normie PN-EN 15635, przeglądy okresowe regałów magazynowych powinny być wykonywane przez uprawnione osoby z częstotliwością wskazaną przez producenta systemu regałowego, nie rzadziej jednak niż raz w ciągu roku.
Więcej o nośności, oznaczeniach i kontroli regałów
Wymagania techniczne trzeba przełożyć na codzienną eksploatację. Poniższe poradniki rozwijają kwestie dopuszczalnych obciążeń, czytelnego oznakowania oraz oceny stanu systemów składowania.
Wymagania dla regałów magazynowych – najczęstsze pytania
Krótka sekcja dla firm, które chcą sprawdzić, czy regały magazynowe są bezpieczne, prawidłowo oznaczone, zgodne z dokumentacją i użytkowane zgodnie z zasadami BHP.
Jakie dokumenty powinny mieć regały magazynowe?
Regały powinny mieć dokumentację techniczną, instrukcję montażu i użytkowania, informacje o dopuszczalnych obciążeniach, dokumenty odbiorowe oraz historię przeglądów i napraw. W praktyce dokumentacja jest potrzebna nie tylko przy zakupie nowych regałów, ale także przy przebudowie, relokacji, kontroli BHP lub ocenie uszkodzeń po kolizji z wózkiem widłowym.
Jakie normy powinny spełniać regały magazynowe?
W praktyce przy regałach magazynowych znaczenie mają przede wszystkim normy z grupy PN-EN dotyczące projektowania, specyfikacji, tolerancji montażowych oraz bezpiecznego użytkowania systemów składowania. Najczęściej wskazuje się m.in. PN-EN 15512, PN-EN 15620, PN-EN 15629 i PN-EN 15635. Dla użytkownika magazynu szczególnie ważne są zasady eksploatacji, kontroli, oznaczania nośności i reagowania na uszkodzenia.
Czy regały magazynowe muszą być kotwiczone do podłogi?
Jeżeli wynika to z dokumentacji technicznej, rodzaju konstrukcji, wysokości regału, sposobu składowania lub ryzyka przewrócenia, regały powinny być zakotwione albo zabezpieczone w inny sposób przewidziany przez producenta. Kotwienie wpływa na stabilność systemu, zwłaszcza przy wysokich regałach paletowych, intensywnej pracy wózków widłowych i dużych obciążeniach.
Czy norma PN-EN 15635 jest obowiązkowa dla użytkownika magazynu?
Norma PN-EN 15635 opisuje zasady bezpiecznego użytkowania i utrzymania stalowych systemów składowania. Nie należy traktować jej jako zamiennika przepisów BHP, ale jako ważny standard praktyczny, który pomaga uporządkować kontrole, zgłaszanie uszkodzeń, odpowiedzialność za regały i zasady ich eksploatacji w magazynie.
Kto odpowiada za bezpieczeństwo regałów w magazynie?
Za bezpieczne warunki pracy odpowiada pracodawca lub użytkownik magazynu. W praktyce powinien on zadbać o prawidłowy dobór regałów, montaż zgodny z dokumentacją, oznaczenie nośności, przeszkolenie pracowników, regularne kontrole i szybkie reagowanie na uszkodzenia. Warto też wyznaczyć osobę odpowiedzialną za bezpieczeństwo systemów składowania.
Jak często trzeba kontrolować regały magazynowe?
Regały powinny być kontrolowane na bieżąco przez osoby pracujące w magazynie oraz okresowo przez osobę posiadającą odpowiednią wiedzę techniczną. Przegląd ekspercki najczęściej wykonuje się co najmniej raz w roku, ale przy intensywnej eksploatacji, częstych kolizjach, zmianach konfiguracji lub dużych obciążeniach kontrole mogą być potrzebne częściej.
Co powinno znaleźć się na oznaczeniu nośności regału?
Oznaczenie powinno jasno informować o dopuszczalnych obciążeniach systemu, na przykład o maksymalnym obciążeniu poziomu, pola regałowego lub całej sekcji. Tabliczka musi być czytelna, trwała i zgodna z rzeczywistą konfiguracją regału. Jeżeli zmieniono układ belek, poziomów lub sposób składowania, oznaczenia nośności również powinny zostać zweryfikowane.
Czy można samodzielnie zmienić konfigurację regałów?
Nie powinno się samodzielnie zmieniać konfiguracji regałów bez sprawdzenia dokumentacji i wpływu zmian na nośność. Przestawienie belek, dołożenie poziomów, zmiana typu palet, relokacja regałów lub wymiana elementów na nieoryginalne części może zmienić parametry całej konstrukcji. Takie działania warto skonsultować z dostawcą, producentem lub serwisem regałów.
Pozdrawiamy
