Aby magazyn mógł funkcjonować sprawnie i bezpiecznie, konieczne jest wydzielenie w nim stref. Każda z nich powinna realizować inne zadania, a to pozwoli na uporządkowanie przestrzeni i właściwe zagospodarowanie magazynu.

W czym pomaga podział magazynu na strefy?

Wydzielenie stref w magazynie pomaga w zapanowaniu nad chaosem, jaki w taką działalność może się wkraść. Jeżeli zadania są wykonywane w poszczególnych strefach, pracownicy nie mają najmniejszych problemów z realizowaniem zleconych im obowiązków. Praca przebiega szybko, wydajnie i bezpiecznie. Strefy w magazynie powinno się wyznaczyć już na etapie projektowania obiektu.

Właściwe zaprojektowanie przestrzeni magazynowej oraz wytyczenie stref ułatwia realizację wielu procesów. Przede wszystkim:

• przestrzeń magazynowa jest optymalnie wykorzystana,
• dostęp do wszystkich towarów jest bezproblemowy,
• można uzyskać najwyższy wskaźnik rotacji towarów,
• przeładowywanie towarów odbywa się w minimalnym, niezbędnym zakresie,
• występuje duża elastyczność w rozmieszczaniu towarów w magazynie,
• kontrola stanu magazynowego nie stanowi większego problemu,
• praca jest komfortowa i bezpieczna,
• trasy pokonywane przez pracowników są znacznie krótsze, a to oszczędza czas, energię i zwiększa zadowolenie z realizowanych obowiązków.

Podział magazynu na strefy magazynowe

Strefa rozładunkowo-załadunkowa

Miejsce, w którym rozładowywane są towary dostarczane od dostawców, a następnie są ładowane w celu przetransportowania do klientów. Ta strefa może być bezpośrednio połączona z magazynem, np. przez bramę wjazdową, albo pośrednio np. za pomocą rampy pośredniej lub śluzy.

Strefa rozładunkowo-załadunkowa powinna być wzbogacona o rampy, platformy podnośnikowe i inne urządzenia ułatwiające rozładunek.

Jeżeli rotacja towarów w magazynie jest ogromna, czasem strefa rozładunkowa i załadunkowa wytyczane są oddzielnie, w celu zmniejszenia chaosu i usprawnienia procesów.

Strefa przyjęć w magazynie

Odbywa się tu przyjmowanie towarów, kontrola ilości oraz jakości zamówienia. Dochodzi do sortowania i etykietowania ładunków. Zadaniem pracowników jest wskazanie, do jakiej kolejnej strefy magazynu towary trafią.

Strefa przyjęć w magazyniejest oddzielona od innych, aby nie zakłócać funkcjonowania całego magazynu. Czasem łączy się ją ze strefą wysyłki towarów. Najczęściej wykonywanymi tutaj operacjami, są:

• odbiór dostawy – docierają tutaj pojazdy dostawcze, które są rozładowywane przez przewoźnika,
• weryfikacja dokumentacji – sprawdzanie zgodności dokumentacji z zamówieniem, weryfikowana jest poprawność danych, daty ważności i wiele innych,
• kontrola fizyczna – pracownicy sprawdzają, czy towary nie są uszkodzone, czy nie występują jakieś braki i błędy pomiędzy dokumentacją a fizyczną dostawą,
• przyjęcie i rejestracja – przyjęcie towarów do magazynu i ich rejestracja w systemie WMS. Towary można już sprzedawać, wydawać i przesuwać pomiędzy strefami.

Strefy magazynowe odpowiedzialne za kontrolę jakości

Ta strefa jest pewnego rodzaju buforem magazynowym, w którym znajdują się towary, które sprawdzane są pod względem dopuszczenia do obrotu, zostały wycofane przez producenta lub skierowane do doboru przez dostawcę. 

Kontrola fizyczna, wizualna, a często również laboratoryjna pozwalają zminimalizować ryzyko wprowadzenia na rynek towarów wadliwych. Zapewnia to wysoki standard jakości na każdym etapie realizacji operacji magazynowych. 

Strefa składowania w magazynie

Jest to właściwy magazyn, w którym towary umieszczane są na regałach magazynowych. Znajduje się tu również wiele urządzeń oraz maszyn, które umożliwiają transport i obsługę towarów m.in. wózki widłowe, suwnice, urządzenia dźwignicowe.

Strefa składowania w magazynie jest bardzo często łączona jest ze strefą kompletacji zamówień.

Strefa buforowa w magazynie

Jest to miejsce tymczasowego składowania towarów oczekujących na uczestnictwo w dalszych procesach. Znajduje zastosowanie przede wszystkim w obiektach, gdzie tempo zaopatrzenia nie odzwierciedla tempa konsumpcji produktów. Pomaga także uporządkować lub zorganizować towar niezbędny do dalszej kompletacji zamówienia.

Niejednokrotnie bufor znajduje się blisko strefy wysyłki i przybiera formę kanału przepływowego. Towar oczekuje tam na załadowanie i wyruszenie w dalszą drogę do klienta.

Strefa kompletacji

Nie w każdym magazynie występuje ta strefa. Na pewno nie pojawi się tam, gdzie gromadzone są duże ilości takich samych towarów. Najczęściej znajduje zastosowanie w magazynach obsługujących małe firmy i klientów detalicznych, ponieważ zamówienia są często złożone, bardzo zróżnicowane i obejmują wiele typów produktów.

Strefa wydań, czyli wysyłki

Jest to miejsce pakowania i oznaczania zamówień, a następnie są one przekazywane do strefy załadunkowej. Sprawnie funkcjonujący punkt wydań gwarantuje szybką realizację zamówień na czas. Udaje się to zwykle, gdy pracownicy mają dostęp do nowoczesnych urządzeń pakujących i etykietujących.

Strefa wydań w magazynie stanowi wydzielony obszar, zazwyczaj znajduje się w bliskim sąsiedztwie bram.

Strefa usługowa

Jest niezbędną częścią każdego magazynu, choć nie realizuje jego podstawowych funkcji. Jest to przestrzeń, w której znajdują się toalety, biura, szatnie, pomieszczenia socjalne, punkty obsługi klienta, dział kontroli.

Strefy magazynowe niezwiązane z operacjami logistycznymi

Nie we wszystkich strefach magazynowych realizowane są operacje logistyczne. Istotne są również obszary zaspokajające potrzeby administracyjne i socjalne, a także wpływające na funkcjonowanie całego obiektu:

• wózkownie – służą do bezpiecznego przechowywania wózków widłowych, dzięki którym realizowanych jest wiele prac w magazynie;
• strefa socjalna – zaplecze sanitarne oraz miejsce odpoczynku dla wszystkich pracowników,
• biura administracji i kierownictwa – pomieszczenia, w których realizowana są działania biurowe, administracyjne i związane z odgórnym zarządzaniem magazynem.

Strefy funkcjonalne magazynu ułatwiają maksymalne wykorzystanie przestrzeni

Wytyczenie zasad organizacji przestrzeni poprzez podział na strefy sprawdza się rewelacyjnie w każdym magazynie. Wystarczy przydzielić do każdej z nich zadania, a można z łatwością zapanować nad chaosem, a także maksymalnie wykorzystać dostępną przestrzeń użytkową. Pracownicy nie będą mieli większych problemów, aby realizować obowiązki w szybki, efektywny i bezpieczny sposób.

Kluczową rolę w budowaniu stref magazynowych odgrywa wyposażenie. Istotne jest, aby było kompletne. Należy zadbać o bezpieczne, wysokiej jakości regały magazynowe przystosowane do składowania najczęściej obsługiwanych towarów, ale także o urządzenia do ich obsługi, przyjmowania i wydawania towarów, a następnie do rozmieszczania ich na półkach. Im pełniejsze będzie wyposażenie magazynu, tym uda się wykonywać poszczególne procesy znacznie szybciej, bezpieczniej i efektywniej.

Podstawowe strefy w magazynie – podsumowanie

Dzięki przemyślanemu rozplanowaniu przestrzeni magazynowej można stworzyć obiekt wydajny, bezpieczny i w pełni przystosowany do potrzeb klientów. Podział na strefy optymalizuje przestrzeń magazynową, minimalizuje ryzyko chaosu, a także oszczędza czas pracowników i oczekujących na zamówienie klientów. 

FAQ

Strefy w magazynie – najczęstsze pytania

Krótka sekcja dla firm, które chcą uporządkować magazyn, skrócić trasy pracowników, poprawić bezpieczeństwo i dobrać regały do konkretnych stref: przyjęć, składowania, kompletacji, bufora oraz wysyłki.

Dlaczego warto podzielić magazyn na strefy?

Podział magazynu na strefy porządkuje przepływ towaru od przyjęcia, przez kontrolę, składowanie i kompletację, aż po wysyłkę. Dzięki temu pracownicy wiedzą, gdzie wykonywać konkretne zadania, a towary nie blokują przypadkowo alejek, ramp ani pól odkładczych. Dobrze zaplanowane strefy skracają trasy pracy, ograniczają błędy, poprawiają bezpieczeństwo i ułatwiają wykorzystanie powierzchni magazynu.

Czy każdy magazyn powinien mieć taki sam podział na strefy?

Nie. Układ stref powinien wynikać z rodzaju towaru, rotacji zapasów, wielkości magazynu, liczby zamówień, sposobu kompletacji, typu wózków i modelu sprzedaży. Inaczej projektuje się magazyn e-commerce z dużą liczbą drobnych zamówień, inaczej magazyn paletowy dla dystrybucji hurtowej, a jeszcze inaczej magazyn produkcyjny z przepływem materiałów między stanowiskami.

Jakie są podstawowe strefy w magazynie?

Do podstawowych stref magazynu należą najczęściej strefa rozładunku i załadunku, strefa przyjęć, strefa kontroli jakości, strefa składowania, strefa buforowa, strefa kompletacji oraz strefa wydań. W zależności od charakteru działalności mogą pojawić się także strefy zwrotów, reklamacji, przepakowywania, ładowania wózków, serwisowe, socjalne i administracyjne.

Czym różni się strefa przyjęć od strefy rozładunku?

Strefa rozładunku to miejsce fizycznego odbioru towaru z pojazdu, kontenera lub innego środka transportu. Strefa przyjęć obejmuje dalsze czynności: sprawdzenie dokumentów, kontrolę ilościową i jakościową, etykietowanie, rejestrację w systemie i decyzję, gdzie towar ma trafić dalej. W małych magazynach te obszary mogą się częściowo pokrywać, ale przy większej skali warto je wyraźnie rozdzielić.

Jak zaplanować strefę składowania w magazynie?

Strefę składowania trzeba zaplanować na podstawie rodzaju towaru, liczby palet, masy ładunków, wymiarów jednostek, rotacji zapasów i sposobu obsługi przez wózki. Towary szybko rotujące powinny znajdować się bliżej kompletacji lub wysyłki, a produkty rzadziej pobierane mogą być składowane dalej albo wyżej. W tej strefie kluczowe są odpowiednie regały, nośność posadzki, szerokość alejek i czytelne oznaczenia lokalizacji.

Po co w magazynie strefa buforowa?

Strefa buforowa służy do tymczasowego odkładania towaru między kolejnymi etapami procesu. Może znajdować się przy przyjęciach, kompletacji, kontroli jakości albo wysyłce. Pomaga wyrównać różnice między tempem dostaw, kompletacji i wydań. Dobrze zaplanowany bufor ogranicza chaos, ale nie powinien zastępować normalnej strefy składowania ani blokować dróg transportowych.

Kiedy potrzebna jest osobna strefa kompletacji?

Osobna strefa kompletacji jest potrzebna szczególnie wtedy, gdy magazyn obsługuje dużo zróżnicowanych zamówień, drobnicę, e-commerce, zamówienia detaliczne albo towary pobierane w małych ilościach. W takiej strefie liczy się szybki dostęp do produktów, ergonomia pracy, dobre oznaczenia, odpowiednie regały półkowe lub przepływowe oraz logiczny układ tras kompletacyjnych.

Jak powinna działać strefa wydań i wysyłki?

Strefa wydań powinna umożliwiać sprawne pakowanie, etykietowanie, kontrolę zamówień i przygotowanie towaru do załadunku. Powinna znajdować się blisko bram, ramp lub frontów przeładunkowych, ale nie może blokować głównych ciągów komunikacyjnych. Warto przewidzieć w niej pola odkładcze dla zamówień gotowych do wysyłki, miejsca kontroli oraz czytelny podział według przewoźników, tras lub terminów wyjazdu.

Jak dobrać regały do różnych stref magazynu?

Do strefy składowania palet najczęściej dobiera się regały paletowe, wjezdne, przepływowe lub mobilne. Do kompletacji drobnicy sprawdzają się regały półkowe, systemy Carton Flow, pojemniki i stanowiska robocze. W strefach buforowych ważna jest szybka dostępność i porządek, dlatego można stosować pola odkładcze, regały paletowe albo kanały przepływowe. Regały powinny być dobierane do procesu, a nie tylko do dostępnej powierzchni.

Jak podział na strefy wpływa na bezpieczeństwo pracy?

Wyraźny podział na strefy ogranicza krzyżowanie się ruchu pieszych, wózków, palet i towarów oczekujących na dalszą obsługę. Ułatwia wyznaczenie dróg transportowych, pól odkładczych, stref zagrożenia i miejsc pracy. Dzięki temu pracownicy rzadziej wykonują przypadkowe manewry, a ryzyko kolizji, zatorów, pomyłek kompletacyjnych i uszkodzeń regałów jest mniejsze.

Jakich błędów unikać przy podziale magazynu na strefy?

Najczęstsze błędy to projektowanie stref bez analizy przepływu towaru, brak miejsca na bufor, zbyt mała strefa przyjęć, mieszanie kompletacji z ruchem wózków, blokowanie bram i dróg transportowych oraz dobór regałów bez uwzględnienia rotacji. Problemem jest też brak aktualizacji układu po wzroście sprzedaży, zmianie asortymentu lub wdrożeniu nowych procesów magazynowych.