Magazynowanie żywności wymaga utrzymania warunków odpowiednich dla konkretnej grupy produktów. Znaczenie mają między innymi temperatura, wilgotność, ochrona przed zanieczyszczeniem, identyfikowalność partii oraz kontrola terminów przydatności. System regałowy powinien być dopasowany do rodzaju opakowań, jednostek ładunkowych, sposobu rotacji i warunków panujących w magazynie. Musi również umożliwiać bezpieczne czyszczenie, kontrolę stanu zapasów i sprawne wycofanie określonej partii produktu.

Bezpieczne składowanie żywności

Czego dowiesz się z artykułu?

Artykuł pomoże Ci dobrać system regałowy do produktów suchych, chłodzonych i mrożonych. Dowiesz się, jakie znaczenie mają temperatura, rodzaj opakowań, możliwość czyszczenia, rotacja partii i dostęp do poszczególnych jednostek.

Dlaczego to ważne? Ten sam regał może dobrze sprawdzać się przy trwałych produktach w kartonach, ale nie odpowiadać warunkom panującym w chłodni albo sposobowi obsługi żywności wymagającej ścisłej kontroli terminów przydatności.

Magazynowanie żywności – wytyczne

Materiał i sposób zabezpieczenia regałów należy dopasować do temperatury, wilgotności, częstotliwości czyszczenia oraz rodzaju przechowywanych jednostek. Stal nierdzewna może być dobrym rozwiązaniem w środowisku wymagającym intensywnego mycia, ale nie jest obowiązkowym materiałem każdego regału znajdującego się w magazynie żywności.

Przy produktach umieszczonych w zamkniętych opakowaniach lub na paletach mogą być stosowane również odpowiednio zabezpieczone konstrukcje stalowe. Powierzchnie powinny być trwałe, odporne na warunki panujące w obiekcie i możliwe do utrzymania w wymaganym stanie higienicznym.

Standardowy regał magazynowy nie odpowiada za chłodzenie produktu. Wymaganą temperaturę zapewnia instalacja chłodnicza obiektu. Układ regałów powinien natomiast umożliwiać właściwy przepływ powietrza, prowadzenie pomiarów, czyszczenie oraz kontrolę opakowań i przestrzeni wokół konstrukcji.

Przy zarządzaniu terminami przydatności szczególne znaczenie ma zasada FEFO, zgodnie z którą jako pierwsze wydawane są produkty z najkrótszym pozostałym terminem. FIFO może wspierać rotację, ale nie zastępuje kontroli dat, jeżeli partie tego samego produktu mają różne terminy ważności.

Systemy przechowywania dla branży spożywczej – najważniejsze cechy

Nie istnieje jedna uniwersalna głębokość ani konfiguracja regałów odpowiednia dla wszystkich produktów spożywczych. Konstrukcję należy dobrać do wymiarów opakowań, palet lub pojemników, masy jednostek oraz sposobu ich pobierania.

Przy wyborze systemu warto uwzględnić:

• rodzaj żywności i wymagany zakres temperatury,
• wymiary, masę oraz konstrukcję jednostek ładunkowych,
• wymaganą nośność półek, belek i całych pól regałowych,
• odporność materiału i powłok na wilgoć, korozję oraz środki czyszczące,
• możliwość zachowania odpowiedniej cyrkulacji powietrza,
• dostęp do produktów i oznaczeń partii,
• sposób realizowania FIFO lub FEFO,
• możliwość oddzielenia alergenów, produktów uszkodzonych i towarów objętych kwarantanną,
• dostęp do posadzki i elementów konstrukcji podczas czyszczenia oraz kontroli,
• zgodność regałów z wykorzystywanymi paletami, pojemnikami i urządzeniami transportowymi.

Maksymalna pojemność nie zawsze jest najważniejsza. Nadmierne zagęszczenie może utrudnić przepływ powietrza, kontrolę dat, czyszczenie oraz dostęp do określonych partii.

Regał jest częścią procesu

Regał nie zapewnia wymaganej temperatury, higieny ani rotacji zapasów samodzielnie.

Konstrukcja powinna ułatwiać przepływ powietrza, czyszczenie, kontrolę partii i dostęp do produktów, ale musi współpracować z instalacją chłodniczą, systemem WMS oraz procedurami magazynowymi. Dopiero połączenie tych elementów pozwala utrzymać właściwe warunki.

Regały do różnych grup produktów spożywczych

Regały nie powinny być dobierane wyłącznie na podstawie ogólnej kategorii „żywność”. Poszczególne produkty różnią się wymaganym zakresem temperatury, odpornością opakowań, sposobem rotacji i podatnością na zanieczyszczenie.

Regały do przechowywania nabiału

Temperatura przechowywania nabiału zależy od konkretnego produktu, procesu produkcji i informacji podanych przez producenta. Nie należy przyjmować jednego zakresu od 1 do 10°C dla całej grupy.

Regały powinny umożliwiać zachowanie łańcucha chłodniczego, identyfikację partii i sprawne stosowanie FEFO. Układ nie może utrudniać obiegu chłodnego powietrza ani kontroli opakowań pod kątem uszkodzeń i wycieków.

Regały do przechowywania pieczywa

Większość suchego pieczywa i wyrobów pakowanych może być przechowywana w warunkach określonych przez producenta bez stosowania temperatury 4–10°C. Chłodzenia mogą wymagać natomiast wyroby z nietrwałym nadzieniem, kremem, nabiałem lub innymi składnikami podatnymi na szybkie zepsucie.

Regały powinny chronić opakowania przed zgniataniem i wilgocią oraz umożliwiać oddzielenie produktów zawierających określone alergeny.

Regały do przechowywania owoców i warzyw

Wymagania dotyczące temperatury, wilgotności i wentylacji różnią się zależnie od gatunku oraz stopnia dojrzałości. Niektórych owoców i warzyw nie powinno się przechowywać razem ze względu na wrażliwość na etylen oraz możliwość wzajemnego przyspieszania dojrzewania.

Pojemniki, skrzynki i tace muszą mieć stabilne podparcie. Konstrukcja powinna umożliwiać usuwanie zanieczyszczeń, kontrolę zepsutych sztuk i przepływ powietrza wymagany dla danej grupy produktów.

Regały do przechowywania mrożonek

Samo utrzymywanie temperatury poniżej 0°C nie jest wystarczającą zasadą dla wszystkich produktów mrożonych. Żywność głęboko mrożona jest zwykle przechowywana w temperaturze -18°C lub niższej, zgodnie z wymaganiami produktu i obowiązującymi procedurami.

Regały powinny być przystosowane do pracy w temperaturach ujemnych oraz do warunków związanych z wilgocią, szronem i kondensacją. Układ musi uwzględniać cyrkulację powietrza, pomiary temperatury i ograniczenie czasu przebywania palet poza mroźnią.

Regały do przechowywania wina

Warunki przechowywania zależą od rodzaju wina, opakowania i planowanego czasu magazynowania. Ważne są przede wszystkim stabilna temperatura, ochrona przed intensywnym światłem, drganiami i gwałtownymi zmianami warunków.

Pozycja pozioma ma znaczenie głównie dla butelek zamkniętych naturalnym korkiem i przeznaczonych do dłuższego dojrzewania. W magazynach dystrybucyjnych wino może być również przechowywane w kartonach lub na paletach.

Regały na słoiki i konserwy

Słoiki i konserwy mogą być składowane na regałach półkowych, w kartonach albo na paletach. Wybór zależy od masy opakowań, wielkości partii i sposobu kompletacji.

Trzeba zweryfikować nośność poziomów, stabilność kartonów oraz ryzyko stłuczenia lub uszkodzenia opakowań. Towary nie wymagają automatycznie regałów paletowych o podwyższonej nośności — parametry konstrukcji powinny odpowiadać rzeczywistemu obciążeniu.

Powiązane rozwiązania

Systemy dopasowane do rotacji, temperatury i rodzaju jednostek

Magazyn żywności może wymagać kilku różnych systemów składowania. Inne rozwiązanie sprawdzi się przy paletach o szybkiej rotacji, inne w chłodni z wieloma indeksami, a jeszcze inne przy kartonach i pojemnikach kompletowanych ręcznie.

Kontrolowany przepływ palet

Regały przepływowe Pallet Flow

Palety przemieszczają się po nachylonych torach w kierunku punktu odbioru. System może wspierać FIFO i ograniczać liczbę przejazdów wózków, ale realizacja FEFO wymaga również danych o terminach ważności i właściwego kierowania wydaniami.

zobacz Pallet Flow

Większa pojemność chłodni

Regały mobilne

Przesuwne rzędy ograniczają liczbę stale otwartych alejek, zachowując dostęp do wybranej lokalizacji po otwarciu odpowiedniego korytarza. Pozwala to lepiej wykorzystać kosztowną przestrzeń chłodzoną.

zobacz regały mobilne

Kartony i pojemniki

Regały przepływowe Carton Flow

Kartony i pojemniki przesuwają się w kierunku stałego miejsca pobrania. Uzupełnianie z przeciwnej strony może uporządkować FIFO oraz ograniczyć kolizje pomiędzy dostarczaniem zapasu i kompletowaniem zamówień.

sprawdź Carton Flow

Regały w branży spożywczej – podsumowanie

Regały do magazynu spożywczego trzeba dobierać jednocześnie do właściwości produktów, opakowań, temperatury, rotacji i sposobu obsługi. Nie istnieje jeden system odpowiedni dla nabiału, mrożonek, warzyw, pieczywa i produktów trwałych.

Bezpieczeństwo żywności zależy nie tylko od konstrukcji regału. Równie ważne są sprawna instalacja chłodnicza, monitoring warunków, czyszczenie, kontrola szkodników, identyfikowalność partii oraz procedury FIFO lub FEFO. Regały powinny ułatwiać realizację tych działań, ale ich nie zastępują.

Baza wiedzy

Więcej o rotacji, kontroli zapasów i pracy w niskiej temperaturze

Dobór regałów warto połączyć z właściwym sposobem zarządzania partiami i lokalizacjami. Poniższe poradniki rozwijają zasady FEFO, rolę systemu WMS oraz wymagania stawiane konstrukcjom pracującym w chłodniach i mroźniach.

FIFO i FEFO Jak zarządzać rotacją zapasów? Sprawdź, czym różnią się FIFO, LIFO i FEFO oraz jak dobrać kolejność wydań do partii i terminów przydatności produktów. Przeczytaj o zarządzaniu zapasami Identyfikowalność towarów Jak WMS wspiera magazyn żywności? Dowiedz się, jak system zarządza lokalizacjami, partiami, zadaniami pracowników i kolejnością pobierania produktów. Poznaj funkcje systemu WMS Niskie temperatury i wilgoć Jak przygotować regały do trudnych warunków? Sprawdź znaczenie zabezpieczenia antykorozyjnego, warunków temperaturowych, wilgoci i właściwego wykorzystania przestrzeni chłodzonej. Przeczytaj o regałach w chłodniach