Jednym z czynników decydujących o efektywnym działaniu firmy jest umiejętne zarządzanie zasobami. Warto wiedzieć, jak obliczyć wskaźnik rotacji, a także co oznacza spadek oraz wzrost tego czynnika.

Co to jest wskaźnik rotacji zapasów?

Jako rotację zapasów uznaje się przepływ realizowany w ramach procesów biznesowych zachodzących w danej firmie. Chodzi o drogę, jaką muszą pokonać towary, zanim trafią do klienta docelowego.

W kontekście asortymentu w magazynie kluczowe znaczenie ma wskaźnik rotacji. Informuje, jak sprawnie dochodzi do wymiany towarów w przedsiębiorstwie. Wyliczenia wskazują na wartości, jak długo towary znajdują się w magazynie, zanim zostaną sprzedane.

Wskaźnik rotacji a cykl rotacji zapasów

Oba pojęcia są często stosowane wymiennie, jednak nie oznaczają dokładnie tego samego. Warto wiedzieć, na czym polega między nimi różnica.

Wskaźnik rotacji zapasów

Inna jego nazwa to wskaźnik obrotowości. Określa, ile razy w danym okresie rozliczeniowym firmie udało się odtworzyć stan zapasów. Inaczej mówiąc, ile razy dany produkt znajdujący się w zapasach został sprzedany.

Cykl rotacji zapasów

Wskazuje wskaźnik rotacji w dniach. Określa, jak wiele dni firma potrzebuje, aby posiadane przez nią zapasy zostały sprzedane.

Znając oba warianty parametrów, można bardzo dokładnie śledzić rotację zapasami w magazynie. Są bardzo przydatne do określenia efektywności zarządzania przedsiębiorstwem.

Jak obliczyć wskaźnik rotacji zapasów w dniach? Wzór

Ogólny wzór, dzięki któremu możliwe jest obliczenie wskaźnika rotacji zapasów, wygląda następująco:

Koszt własny sprzedaży w roku / Średnia wartość zapasów w roku = Wskaźnik rotacji zapasów w razach (tj. w ciągu roku).

Dla wyjaśnienia: jeżeli firma osiągnęła przychód 250 000 zł, a średnia wartość zapasów wynosi 50 000 zł, to wskaźnik ma wartość 5.

Rotacja zapasów w dniach obliczana jest w nieco inny sposób, co obrazuje poniższy wzór:

Średnia wartość zapasów/koszt własny sprzedaży x 365 dni w roku.

Wykorzystując powyżej przedstawione dane, można uzyskać wyliczenia, że zapasy znajdują się w magazynie średnio przez 73 dni w roku, zanim ulegną przetworzeniu lub sprzedaniu.

Jaki jest prawidłowy wskaźnik obrotu zapasami?

Nie ma jednej wartości określającej prawidłowy zakres obrotu zapasami. To, co optymalne dla jednej branży, nie znajdzie zastosowania w innej. Przyjmując jednak szacunkowe wartości, dla większości biznesów pozytywny jest wskaźnik na poziomie od 5 do 10. Oznacza on, że firma sprzedaje i uzupełnia zapasy co 1-2 miesiące.

Wskaźnik rotacji zapasów w dniach — interpretacja i ocena

Warto na bieżąco śledzić wskaźniki rotacji zarówno w dniach, jak i razach, ze względu na możliwość kontrolowania efektywności działania magazynu. Na podstawie uzyskanych danych, można sprawdzić, czy składowane przedmioty są sprzedawane z odpowiednią częstotliwością. Jeżeli wyniki będą negatywne, od razu można wprowadzić zmiany w zakresie składowania czy rozważyć przebudowę magazynu, w celu uzyskania lepszej efektywności.

Prawidłowa rotacja zapasów wpływa na obniżenie kosztów składowania, a jednocześnie przynosi odpowiednie zyski. Niezbędne jest przy tym zachowanie płynności w realizacji zadań biznesowych.

Najczęściej dobrą wiadomością jest wysoki wskaźnik rotacji zapasów w razach. Określa sprawny przepływ, co ma odzwierciedlenie w dobrych wynikach sprzedaży. Koszty procesów logistycznych są odpowiednio zoptymalizowane, jednocześnie firma dba o zastosowanie awaryjnych zapasów bezpieczeństwa, w przypadku problemów z dostawami.

[Zobacz też: montaż regałów paletowych amRACK]

O niskim wskaźniku rotacji zapasami można mówić, w przypadku zbytniego zapełnienia magazynu, czyli składowania zbyt dużej ilości towarów względem bieżącego zapotrzebowania. Warto pomyśleć o zmianach w strategii towarowania, aby nie zamrażać pieniędzy w produktach, na które nie ma popytu.

Wskaźnik rotacji zapasów – podsumowanie

Dobra interpretacja wskaźnika rotacji zapasów, a także przeprowadzanie regularnych obliczeń pozwalają utworzyć sprawnie działający magazyn, z przepływem towarów na odpowiednim poziomie. Inwestycja przynosić będzie satysfakcjonujący zysk.

FAQ

Jak obliczyć wskaźnik rotacji zapasów?

Wzór to: koszt własny sprzedaży (lub wartość sprzedanych towarów) ÷ średnia wartość zapasów w danym okresie. Średnią wartość zapasów można policzyć jako średnią arytmetyczną zapasu na początku i na końcu okresu.

Czym jest „cykl zapasów” i jak go obliczyć?

Cykl zapasów (inaczej rotacja w dniach) pokazuje, ile dni średnio zapasy spędzają w magazynie przed sprzedażą. Oblicza się go jako (Średnia wartość zapasów ÷ koszt sprzedanych towarów) × liczba dni w okresie (np. × 365 dla roku).

Co oznacza wysoki, a co niski wskaźnik rotacji zapasów?

Wysoki wskaźnik rotacji świadczy o tym, że zapasy szybko „chodzą” — produkty sprzedają się i są uzupełniane często, co ogranicza koszty magazynowania i zmniejsza ryzyko przeterminowania lub zalegania towarów.
Niski wskaźnik może wskazywać nadmierne zapasy, słabą sprzedaż lub niewłaściwe zarządzanie — a to generuje koszty i zamrożony kapitał.

Czy istnieje uniwersalna „dobra” wartość wskaźnika rotacji zapasów?

Nie — optymalna wartość zależy od branży, rodzaju towarów, sezonowości i specyfiki biznesu. W jednej firmie wysoka rotacja może być celem, w innej (np. przy towarach sezonowych lub trwałych) — naturalne jest utrzymywanie zapasów dłużej.

Dlaczego monitorowanie rotacji zapasów jest ważne dla magazynu i firmy?

Wskaźnik rotacji pomaga unikać nadmiernego gromadzenia towarów, optymalizować stany magazynowe, lepiej planować zakupy i zaopatrzenie, zwiększać płynność finansową oraz minimalizować koszty magazynowania lub strat związanych z zalegającym towarem.