System FIFO porządkuje kolejność wydań zapasu zgodnie z zasadą „pierwsze weszło, pierwsze wyszło”. Towar przyjęty wcześniej powinien więc zostać pobrany z magazynu przed jednostkami, które trafiły do niego później. FIFO może być realizowane zarówno organizacyjnie, poprzez właściwe przypisywanie lokalizacji i kolejność pobrań, jak i fizycznie za pomocą systemów składowania ułatwiających zachowanie określonego kierunku przepływu. Jednym z rozwiązań szczególnie dobrze wspierających FIFO są regały przepływowe Pallet Flow oraz Carton Flow. Nie oznacza to jednak, że każda firma stosująca FIFO musi posiadać regały grawitacyjne.

Od przyjęcia do wydania zapasu

Czego dowiesz się z artykułu?

Wyjaśniamy zasadę First In First Out, pokazujemy różnicę między FIFO i FEFO oraz wskazujemy, jak organizacja lokalizacji, WMS i odpowiednie regały mogą wspierać prawidłową rotację zapasów.

Dlaczego to ważne? Sama deklaracja stosowania FIFO nie wystarczy. Jeżeli wcześniejsza partia zostanie zablokowana za nowszym towarem albo system wskaże operatorowi niewłaściwą lokalizację, kolejność wydań zostanie zaburzona.

Co oznacza system FIFO w magazynie?

FIFO jest skrótem od First In, First Out, czyli „pierwsze weszło, pierwsze wyszło”. Zasada określa kolejność rotacji zapasu: jednostka przyjęta wcześniej powinna zostać wydana przed jednostką przyjętą później.

FIFO można stosować do palet, kartonów, pojemników i innych jednostek, jeżeli dla danego procesu istotne jest zachowanie kolejności wynikającej z momentu przyjęcia do magazynu.

Metoda nie określa natomiast, na jakim dokładnie regale ma znajdować się towar. Za zachowanie kolejności mogą odpowiadać:

• organizacja lokalizacji magazynowych,
• procedury przyjęcia i kompletacji,
• system WMS lub inna ewidencja zapasu,
• fizyczny układ regałów,
• oddzielenie strony załadunku od pobrania,
• automatyczne kierowanie jednostek do wydania.

Ważne rozróżnienie

FIFO nie zawsze oznacza wydanie produktu z najkrótszym terminem ważności

FIFO ustala kolejność według momentu przyjęcia. FEFO – First Expired, First Out – daje natomiast pierwszeństwo jednostce, której termin ważności upływa najwcześniej.

Jeżeli dwie partie tego samego produktu mają różne daty ważności, kolejność FIFO i FEFO może być inna. W magazynach produktów terminowych datę przydatności trzeba więc uwzględnić niezależnie od samej daty przyjęcia.

Jakie korzyści daje FIFO w magazynie?

Bardziej uporządkowana rotacja zapasów

Określona kolejność pobierania ogranicza sytuacje, w których starsze partie pozostają w magazynie, mimo że nowszy zapas jest regularnie wydawany.

Mniejsze ryzyko nadmiernego zalegania towaru

Jeżeli FIFO jest konsekwentnie stosowane, jednostki o wcześniejszej dacie przyjęcia nie powinny być stale blokowane przez kolejne dostawy tego samego asortymentu.

Łatwiejsza kontrola partii

Przypisanie dat przyjęcia i partii do konkretnych lokalizacji ułatwia sprawdzenie, które jednostki powinny zostać pobrane jako następne.

Lepsza organizacja przyjęcia i wydania

Jasna reguła rotacji pozwala projektować miejsca odkładania, uzupełniania i pobierania pod jeden przewidywalny sposób przepływu.

Możliwość fizycznego wymuszania kolejności

W systemach przepływowych kolejność może wynikać bezpośrednio z konstrukcji kanału: starsze jednostki znajdują się bliżej strony pobrania, a nowe dostawy trafiają od strony załadunku.

Jakie regały mogą pracować w systemie FIFO?

Dobór konstrukcji zależy od liczby indeksów, wielkości partii, rodzaju jednostek oraz wymaganej liczby operacji. Nie każdy magazyn FIFO potrzebuje tego samego systemu regałowego.

Klasyczne regały paletowe rzędowe

Bezpośredni dostęp do każdej palety pozwala operatorowi pobrać jednostkę o najwcześniejszej dacie przyjęcia, jeżeli lokalizacje i partie są prawidłowo ewidencjonowane.

Jest to szczególnie użyteczne przy dużej liczbie indeksów i niewielkiej liczbie palet przypadających na jeden produkt.

Regały przepływowe Pallet Flow

W klasycznym układzie FIFO palety są wprowadzane z jednej strony kanału, a pobierane z przeciwnej. Jednostki przemieszczają się po torach rolkowych w stronę wyjścia.

Rozwiązanie dobrze sprawdza się przy dużych partiach jednego indeksu oraz wysokiej rotacji palet. Nachylenie torów, rolki, hamulce i pozostałe elementy dobiera się do konkretnej palety i ładunku.

Regały Carton Flow

Ta sama logika może zostać zastosowana przy ręcznej kompletacji kartonów, pojemników i drobnicy. Towar uzupełnia się od strony zapasu, a operator pobiera go z przeciwnego frontu.

Po zabraniu pierwszej jednostki kolejne przesuwają się w stronę miejsca pobrania.

Pallet Shuttle w konfiguracji FIFO

System Pallet Shuttle może wspierać FIFO, jeżeli kanał jest dostępny z dwóch stron: jedna służy do wprowadzania palet, a druga do ich pobierania.

Nie każda konfiguracja Shuttle działa jednak w ten sposób. Przy obsłudze kanału wyłącznie z jednej strony kolejność jednostek może odpowiadać LIFO.

Organizacja a infrastruktura

Jak można zorganizować FIFO w magazynie?

Metodę można realizować proceduralnie albo wspierać ją konstrukcją, która fizycznie narzuca kierunek przepływu.

Przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Rozwiązanie	Jak zachowuje FIFO?	Najlepiej pasuje do	Na co uważać?
Regały rzędowe	Operator pobiera właściwą paletę na podstawie lokalizacji i daty przyjęcia	Dużej liczby indeksów i bezpośredniego dostępu do palet	Kolejność zależy od prawidłowej ewidencji i realizacji poleceń
Pallet Flow	Załadunek i pobranie odbywają się z przeciwnych stron kanału	Dużych partii palet i wysokiej rotacji	System trzeba dopasować do palet, masy i przepływu
Carton Flow	Towar uzupełniany z tyłu przesuwa się do frontu kompletacji	Kartonów, pojemników i ręcznego pickingu	Wymiary jednostek muszą odpowiadać układowi torów rolkowych
Pallet Shuttle FIFO	Jednostki wchodzą z jednej, a wychodzą z przeciwnej strony kanału	Zagęszczonego składowania większych partii	Kanał i układ komunikacji muszą umożliwiać obsługę z obu stron

Co decyduje o skuteczności systemu FIFO?

Prawidłowa identyfikacja partii i daty przyjęcia

System musi rozróżniać jednostki tego samego produktu, które trafiły do magazynu w różnym czasie. Bez tej informacji trudno jednoznacznie ustalić, którą paletę lub pojemnik należy pobrać.

Właściwe rozmieszczenie zapasu

Starsza partia nie może zostać fizycznie zablokowana w sposób uniemożliwiający jej pobranie przed nowszym towarem.

Przy regałach selektywnych odpowiada za to prawidłowe przypisywanie lokalizacji, a przy przepływowych – kierunek kanału i kolejność uzupełniania.

Poprawna praca operatorów

Nawet prawidłowo zaprojektowany system nie zachowa FIFO, jeżeli pracownik odłoży jednostkę w niewłaściwe miejsce albo pobierze inną niż wskazana przez procedurę lub system.

Aktualna ewidencja magazynowa

WMS może wspierać FIFO, wskazując lokalizację jednostki, która powinna zostać pobrana jako pierwsza. W mniejszych magazynach podobną zasadę można realizować prostszymi metodami ewidencji, jeżeli liczba operacji na to pozwala.

System regałowy odpowiadający strukturze zapasu

Pallet Flow może być bardzo efektywny przy dużych partiach jednego indeksu, ale przy wielu produktach i pojedynczych paletach bardziej elastyczny może być klasyczny układ rzędowy.

Jakie błędy najczęściej zaburzają FIFO?

• odkładanie nowej dostawy przed starszą partią bez możliwości jej późniejszego pobrania,
• brak oznaczenia daty przyjęcia lub numeru partii,
• pobieranie jednostki znajdującej się najbliżej, zamiast tej wskazanej przez kolejność FIFO,
• brak aktualizacji lokalizacji po przemieszczeniu towaru,
• mieszanie różnych partii w jednym kanale bez kontroli ich kolejności,
• niewłaściwe uzupełnianie regałów przepływowych,
• stosowanie FIFO do produktów, dla których ważniejszym kryterium jest data ważności,
• wybór bardzo zagęszczonego systemu, który nie odpowiada liczbie indeksów i wymaganej dostępności zapasu.

Kiedy samo FIFO nie jest wystarczające?

Data przyjęcia nie zawsze jest najważniejszą informacją decydującą o kolejności wydania. System trzeba dopasować do charakteru zapasu.

Gdy partie mają różne terminy ważności

Wtedy właściwszym kryterium może być FEFO, czyli pierwszeństwo jednostki, której termin przydatności upływa wcześniej.

Gdy ważny jest numer partii lub seria

W niektórych procesach kolejność wydania może wynikać z wymagań jakościowych, produkcyjnych albo potrzeby identyfikowalności.

Gdy towar nie starzeje się, a priorytetem jest maksymalne zagęszczenie

W takim przypadku można analizować również systemy pracujące według LIFO, szczególnie jeżeli kanał jest obsługiwany tylko z jednej strony.

Przed wdrożeniem metody

Co sprawdzić przed wdrożeniem FIFO?

Najpierw trzeba ustalić, czy czas przyjęcia rzeczywiście powinien być głównym kryterium rotacji dla danego asortymentu.

• Jakie produkty i jednostki mają pracować według FIFO?
• Czy poszczególne partie mają różne daty ważności?
• Ile palet, kartonów lub pojemników przypada na jeden indeks?
• Jak często odbywają się przyjęcia i pobrania?
• Czy potrzebny jest bezpośredni dostęp do każdej jednostki?
• Czy załadunek i pobranie mogą odbywać się z przeciwnych stron?
• Jak oznaczane są partie i daty przyjęcia?
• Czy system ewidencji wskazuje właściwą jednostkę do pobrania?
• Czy operatorzy mają jasno określone zasady uzupełniania?
• Czy układ regałów fizycznie pozwala zachować wymaganą kolejność?

Powiązane rozwiązania

Systemy regałowe wspierające rotację FIFO

Sposób realizacji FIFO warto dopasować do rodzaju jednostek, wielkości partii oraz wymaganej dostępności zapasu.

FIFO dla palet Regały Pallet Flow Palety przemieszczają się pomiędzy stroną załadunku i pobrania, ułatwiając zachowanie kolejności wydań.

zobacz Pallet Flow

FIFO w kompletacji Regały Carton Flow Łoża rolkowe do kartonów, pojemników i drobnicy uzupełnianej od strony zapasu.

zobacz Carton Flow

FIFO przy wielu indeksach Regały paletowe rzędowe Bezpośredni dostęp do każdej jednostki pozwala realizować FIFO na podstawie lokalizacji i danych o partii.

zobacz regały paletowe

Jak wdrożyć FIFO w konkretnym magazynie?

Najpierw trzeba ustalić, dla których produktów kolejność przyjęcia rzeczywiście powinna decydować o wydaniu. Jeżeli ważniejsza jest data przydatności, system powinien uwzględniać FEFO.

Następnie należy przeanalizować liczbę indeksów, wielkość partii, częstotliwość operacji i sposób dostępu. Przy wielu różnych produktach wystarczające mogą być regały rzędowe połączone z prawidłową ewidencją lokalizacji.

Przy dużych partiach i wysokiej rotacji warto rozważyć system przepływowy, który wspiera kolejność FIFO bezpośrednio poprzez sposób przemieszczania jednostek.

Najważniejsze jest więc nie samo oznaczenie magazynu jako „FIFO”, lecz zgodność procedur, danych, regałów i codziennej pracy operatorów z przyjętą zasadą rotacji.

Baza wiedzy

Więcej o rotacji i zarządzaniu zapasami

Zobacz różnice między metodami rotacji oraz sposoby łączenia regałów z ewidencją stanów i partii.

Kolejność wydań FIFO czy LIFO – czym się różnią? Porównaj obie metody i sprawdź, jaki typ zapasu może przemawiać za każdą z nich. porównaj metody Towary terminowe Czym FIFO różni się od FEFO? Dowiedz się, kiedy ważniejsza od daty przyjęcia jest data upływu terminu przydatności. poznaj FEFO Ewidencja zapasu Jak regały współpracują z zarządzaniem zapasami? Zobacz znaczenie lokalizacji, danych i systemów informatycznych dla organizacji przepływu towarów. czytaj poradnik

Najczęstsze pytania

System FIFO w magazynie – FAQ

Poniżej znajdziesz odpowiedzi dotyczące zasad FIFO, różnic względem FEFO i LIFO oraz doboru regałów wspierających rotację zapasu.

Co oznacza FIFO w magazynie?

FIFO oznacza First In, First Out, czyli „pierwsze weszło, pierwsze wyszło”. Jednostka przyjęta wcześniej powinna zostać wydana przed jednostką, która trafiła do magazynu później.

Czym FIFO różni się od FEFO?

FIFO opiera kolejność na dacie przyjęcia, natomiast FEFO na terminie ważności. Jeżeli nowsza dostawa ma krótszą datę przydatności, w FEFO może zostać wydana przed starszą partią.

Czym FIFO różni się od LIFO?

W FIFO pierwsza przyjęta jednostka jest wydawana jako pierwsza. W LIFO pierwszeństwo ma jednostka, która trafiła do magazynu jako ostatnia.

Czy FIFO wymaga regałów przepływowych?

Nie. FIFO można realizować również na regałach rzędowych, jeżeli system ewidencji i operatorzy prawidłowo wybierają jednostki. Regały przepływowe ułatwiają natomiast fizyczne zachowanie kolejności.

Jak regały Pallet Flow wspierają FIFO?

W klasycznej konfiguracji FIFO palety wprowadza się z jednej strony kanału, a pobiera z przeciwnej. Dzięki temu jednostki przyjęte wcześniej znajdują się bliżej frontu wydania.

Czy Pallet Shuttle może pracować według FIFO?

Tak, jeżeli kanał jest obsługiwany z dwóch stron: jednej do załadunku i drugiej do pobierania. Przy obsłudze wyłącznie z jednej strony konfiguracja może odpowiadać zasadzie LIFO.

Czy do FIFO potrzebny jest WMS?

Nie jest warunkiem koniecznym. WMS bardzo ułatwia jednak identyfikację partii, lokalizacji i kolejności pobrań, szczególnie przy dużej liczbie indeksów oraz operacji magazynowych.

Kiedy FIFO może nie być najlepszą metodą?

Jeżeli najważniejszy jest termin ważności, lepszym kryterium może być FEFO. Przy towarach niewrażliwych na czas i składowaniu z jednej strony można natomiast rozważyć LIFO.