Organizacja przestrzeni w magazynie odgrywa bardzo ważną rolę dla sprawnego realizowania procesów logistycznych. W celu osiągnięcia wysokiej wydajności oraz zapewnienia maksymalnego poziomu bezpieczeństwa, magazyn należy podzielić na strefy. W dzisiejszym wpisie omówimy każdą z nich.

Na jakie aspekty wpływa układ magazynu?

Trudno wyobrazić sobie mieszkanie, w którym nie ma podziału na kuchnię, łazienkę, sypialnię i salon. Panowałby w nim chaos, brak prywatnej przestrzeni do dyspozycji, jak i możliwości komfortowego przyjmowania gości. Analogicznie, czy dałoby się prowadzić profesjonalną działalność magazynową w obiekcie, który nie ma uporządkowanych stref? Nie!

Ustrukturyzowany przepływ towarów, wyznaczenie reguł do przestrzegania dla pracowników mają wpływ na wydajność i bezpieczeństwo procesów magazynowych. Układ, jaki zastosujesz, ma bardzo duże znaczenie dla powodzenia Twojego biznesu.

Podział magazynu na strefy magazynowe – podstawowe informacje

Istnieje wiele możliwości technicznych i organizacyjnych, które można zastosować w obiekcie magazynowym. To, jakie ostatecznie zostaną wybrane, jest uzależnione od specyfiki prowadzonej działalności, obsługiwanych towarów, a także poszczególnych operacji, jakie są do wykonania.

Podział magazynu na strefy magazynowe należy dokonać już na etapie projektowania obiektu. Najważniejsze jest, aby zastosować elastyczne rozwiązania, które w zależności od zaistniałej sytuacji można będzie modyfikować. Przyjmowanie, składowanie, kompletowanie i wydawanie produktów odbywało się będzie w usystematyzowany sposób.

4 strefy w magazynie

Przyjmowanie towarów, składowanie, kompletowanie i wydawanie to główne procesy mające miejsce w każdym magazynie. To również strefy, które w obiekcie muszą zostać umiejętnie wydzielone.

Strefa załadunku i rozładunku

Dochodzi tu do przyjmowania i wydawania towarów. Przestrzeń tę należy zaplanować w bezpośrednim sąsiedztwie doków przeładunkowych. Muszą mieć do niej bezpośredni dostęp samochody ciężarowe lub inne pojazdy realizujące transport zewnętrzny. Jest możliwość wytyczenia jednej strefy do załadunku i rozładunku, lub dwóch oddzielnych, w zależności od potrzeb i rotacji towarów.

Strefa przyjęcia towarów

Pracownicy magazynu przyjmują tu towary, ale również je sortują i poddają kontroli jakości. Jest ona oddzielona od strefy załadunku i rozładunku. W tej strefie magazyn jest często już na bardzo wysokim poziomie automatyzacji, w celu przyspieszenia odbywających się w nim procesów.

Strefa składowania

Zaprojektowanie tej strefy zależy od wybranej metody składowania. Można m.in. składować towary bezpośrednio na podłodze w układzie blokowym lub na regałach magazynowych. Konstrukcje zapewniają optymalne wydzielenie przestrzeni do bezpiecznego składowania towarów. Do wyboru jest ich wiele rodzajów, jest możliwość modyfikacji układów.

Strefa kompletacji zamówień

Nie jest to standard dla wszystkich typów magazynów, ale wymieniając strefy magazynowe, warto o tym obszarze wspomnieć. Znajduje zastosowanie, gdy towar musi zostać skompletowany w innej formie, niż przybył do magazynu. Gdy występuje, jest ściśle powiązana ze strefą składowania. Towary są pobierane z regałów przez wózki widłowe lub paletowe i przenoszone na przenośniki rolkowe, dzięki którym trafiają prosto do strefy kompletacji. Automatyzacja tego procesu usprawnia przygotowywanie zamówień dla klientów.

Strefa wysyłki

Jest to strefa magazynowa, w której skompletowane wcześniej produkty są pakowane. Następnie trafiają na ciężarówki i wyruszają w dalszą drogę, już bezpośrednio do klienta. Ta strefa musi działać bardzo wydajnie, aby nie powodować przestojów i opóźnień.

Podział stref magazynowych a wykorzystanie przestrzeni

Wytyczne dotyczące podziału magazynu na strefy obejmują przede wszystkim realizację funkcji, jakie w obiekcie mają zostać zrealizowane. Trzeba również uwzględnić możliwości przestrzenne obiektu, przede wszystkim wykorzystanie kubatury, w celu obniżenia kosztów składowania pojedynczych palet. Bardzo dobrym rozwiązaniem są regały wysokiego składowania, antresole magazynowe oraz podesty robocze. Stawiając na tak rozbudowane systemy, można wygospodarować bezpieczne miejsce do przechowywania towarów, a jednocześnie maksymalnie wykorzystać dostępną przestrzeń użytkową.

Podział magazynu na strefy magazynowe powinien obejmować następujące zasady:

• optymalne wykorzystanie dostępnej przestrzeni magazynowej,
• łatwy dostęp do składowanych towarów,
• minimalizacja przeładowywania towarów,
• osiąganie najwyższego wskaźnika rotacji towarów,
• elastyczność w układaniu towarów,
• prosta kontrola ilościowa,
• bezpieczeństwo.

Strefy magazynowe – podsumowanie

Przemyślane rozplanowanie stref w magazynie pozwala zwiększyć wydajność i zrealizować niezbędne procesy szybko, bez niepotrzebnych opóźnień. Optymalne wykorzystanie przestrzeni obniża koszty składowania i pozwala na osiąganie większych zysków. 

FAQ

Strefy magazynowe – najczęstsze pytania

Krótka sekcja dla firm, które chcą uporządkować podział magazynu na strefy, poprawić przepływ towaru i dobrać regały do przyjęć, składowania, kompletacji oraz wysyłki.

Jakie są podstawowe strefy magazynowe?

Do podstawowych stref magazynowych należą strefa załadunku i rozładunku, strefa przyjęcia towaru, strefa składowania, strefa kompletacji oraz strefa wysyłki. W zależności od rodzaju działalności magazyn może mieć także strefę kontroli jakości, pakowania, zwrotów, reklamacji, buforowania, cross-dockingu albo kwarantanny towaru. Podział powinien wynikać z realnego przepływu ładunków, a nie tylko z dostępnej powierzchni hali.

Czym różni się strefa załadunku i rozładunku od strefy przyjęcia towaru?

Strefa załadunku i rozładunku znajduje się przy dokach, rampach lub bramach i służy do obsługi pojazdów oraz fizycznego przemieszczania towaru między transportem a magazynem. Strefa przyjęcia towaru zaczyna się dalej, już wewnątrz procesu magazynowego. To tam odbywa się kontrola ilościowa, jakościowa, sortowanie, etykietowanie, rejestracja w systemie i przygotowanie ładunku do składowania lub dalszego przepływu.

Jak zaplanować strefę składowania w magazynie?

Strefę składowania trzeba zaplanować na podstawie rodzaju towaru, masy ładunków, wymiarów palet, liczby indeksów, rotacji zapasów, wysokości hali, nośności posadzki i sposobu obsługi. Innego układu wymagają towary paletowe, innego drobnica, a jeszcze innego dłużyce lub produkty szybko rotujące. Strefa składowania powinna zapewniać bezpieczny dostęp do towaru, czytelne lokalizacje i możliwość sprawnej pracy wózków lub pracowników kompletujących.

Kiedy w magazynie potrzebna jest osobna strefa kompletacji?

Osobna strefa kompletacji jest potrzebna wtedy, gdy zamówienia są przygotowywane w innej formie niż przyjęty towar. Dotyczy to na przykład e-commerce, hurtowni, magazynów części, sklepów internetowych i firm obsługujących wiele małych zamówień. Strefa kompletacji może być połączona ze strefą składowania, ale przy większej skali warto ją wydzielić, aby skrócić trasy pobierania, ograniczyć błędy i usprawnić pakowanie oraz wysyłkę.

Jaką rolę pełni strefa wysyłki?

Strefa wysyłki służy do przygotowania towaru do opuszczenia magazynu. To tutaj skompletowane zamówienia mogą być pakowane, kontrolowane, grupowane według tras, przewoźników lub klientów, a następnie przekazywane do załadunku. Dobrze zaplanowana strefa wysyłki ogranicza pomyłki, kolejki przy dokach, mieszanie zamówień i opóźnienia w obsłudze transportu.

Czy warto wydzielić strefy buforowe, zwrotów i kontroli jakości?

Tak, jeżeli magazyn obsługuje dużą liczbę dostaw, zwrotów, reklamacji, kontroli jakości albo towarów wymagających czasowego wstrzymania. Strefa buforowa pomaga uporządkować palety oczekujące na dalszy etap procesu. Strefa zwrotów i reklamacji zapobiega mieszaniu towarów problematycznych ze standardowym zapasem. Strefa kontroli jakości pozwala sprawdzić dostawy przed dopuszczeniem ich do składowania, kompletacji lub sprzedaży.

Jak podział na strefy wpływa na dobór regałów?

Podział na strefy bezpośrednio wpływa na wybór systemu regałowego. W strefie składowania palet sprawdzą się regały paletowe, w strefie kompletacji drobnicy regały półkowe lub Carton Flow, przy dużej rotacji regały przepływowe, a przy ograniczonej powierzchni regały mobilne albo wjezdne. Regały powinny wspierać procesy zachodzące w danej strefie, a nie tylko maksymalnie wypełniać dostępną przestrzeń.

Kiedy trzeba zmienić podział magazynu na strefy?

Podział na strefy warto zmienić, gdy pojawiają się zatory przy przyjęciach lub wysyłkach, pracownicy długo szukają towaru, strefy zaczynają się mieszać, alejki są blokowane przez palety, rośnie liczba pomyłek albo magazyn nie wykorzystuje dostępnej wysokości i powierzchni. Reorganizacja może obejmować zmianę lokalizacji towarów, wydzielenie pól odkładczych, przebudowę regałów, poprawę oznaczeń lub wdrożenie innego systemu składowania.