Regały dłużycowe i wspornikowe – budowa, dobór i zasady składowania
Regały wspornikowe, nazywane również dłużycowymi lub wysięgnikowymi, są przeznaczone do składowania rur, profili, prętów, drewna, płyt, blach i pozostałych długich albo nieregularnych ładunków. Ich charakterystycznym elementem są poziome ramiona zamocowane do pionowych słupów. Brak przednich podpór ułatwia odkładanie i pobieranie materiałów na całej długości poziomu składowania.
Czego dowiesz się z artykułu?
Poznasz budowę i rodzaje regałów wspornikowych oraz sprawdzisz, jak dobrać ramiona, punkty podparcia, nośność i sposób obsługi.
Dlaczego to ważne? Przy długich materiałach o bezpieczeństwie nie decyduje wyłącznie masa ładunku. Znaczenie mają również jego sztywność, rozstaw podpór, położenie środka ciężkości i sposób odkładania.
Regał dłużycowy, wspornikowy i wysięgnikowy – czy to to samo?
W praktyce wszystkie trzy nazwy najczęściej odnoszą się do tego samego rodzaju systemu składowania. Różnią się jedynie tym, na którą cechę konstrukcji zwracają uwagę.
- Regał wspornikowy – nazwa wskazuje na ramiona, czyli wsporniki podpierające ładunek.
- Regał wysięgnikowy – określenie podkreśla, że ramiona wysuwają się ze słupa w stronę alejki.
- Regał dłużycowy – nazwa odnosi się do głównego zastosowania, czyli składowania długich materiałów.
Regały te wykorzystuje się między innymi do rur, profili stalowych i aluminiowych, prętów, kształtowników, tarcicy, płyt, blach, listew, belek oraz elementów konstrukcyjnych.
Jakie są rodzaje regałów wspornikowych?
Regały jednostronne
Ramiona znajdują się tylko po jednej stronie słupów. Takie regały ustawia się najczęściej przy ścianie albo na granicy strefy składowania. Dostęp do materiałów jest możliwy z jednej strony.
Regały dwustronne
Ramiona są zamontowane po obu stronach konstrukcji. Rozwiązanie sprawdza się w centralnej części hali lub placu, gdzie materiały mogą być pobierane z dwóch oddzielnych alejek.
Regały bezpółkowe
Towary spoczywają bezpośrednio na ramionach. Wariant stosuje się głównie do wiązek rur, profili, prętów, tarcicy, belek i pozostałych stabilnych ładunków dłużycowych.
Regały z półkami lub wypełnieniem
Pomiędzy ramionami można zastosować kraty, panele, półki albo inne wypełnienie przewidziane w projekcie. Ułatwia to składowanie krótszych elementów, kartonów, części i ładunków, które nie mogą opierać się bezpośrednio na samych wspornikach.
Regały stacjonarne i przesuwne
Standardowe konstrukcje są kotwione do posadzki w jednym miejscu. W rozwiązaniach specjalnych regały wspornikowe mogą być ustawione na mobilnych podstawach poruszających się po szynach.
System przesuwny ogranicza liczbę stałych alejek, ale wymaga oddzielnego projektu konstrukcji, napędów, szyn, zabezpieczeń i sterowania.
Wyposażenie i kontrola regałów do długich materiałów
Konstrukcję można uzupełnić o wypełnienia, zabezpieczenia i usługi potrzebne do bezpiecznego uruchomienia oraz użytkowania systemu.
Półki siatkowe i kraty pomostowe
Wypełnienie pomiędzy ramionami ułatwia składowanie krótszych materiałów, kartonów i elementów, które nie mogą stabilnie spoczywać na samych wspornikach.
Osłony regałów i odbojniki magazynowe
Zabezpieczenia ograniczają skutki uderzeń wózków w słupy, podstawy i zakończenia rzędów regałowych.
Przeglądy eksperckie regałów
Przegląd obejmuje słupy, ramiona, stężenia, kotwy, zabezpieczenia, oznaczenia oraz zgodność użytkowania z dokumentacją systemu.
Jak zbudowany jest regał wspornikowy?
Podstawową konstrukcję tworzą słupy, podstawy, poziome ramiona, stężenia, połączenia i elementy kotwiące. Dokładna budowa zależy od producenta, planowanego obciążenia i sposobu użytkowania.
Słupy i podstawy
Słupy przenoszą obciążenia z ramion na podstawy oraz posadzkę. Ich przekrój, wysokość i rozstaw dobiera się do liczby poziomów, masy materiałów i układu całego regału.
Ramiona wspornikowe
Ramiona podpierają składowany materiał. Różnią się długością, przekrojem, sposobem mocowania i dopuszczalnym obciążeniem. Mogą być wyposażone w ograniczniki zabezpieczające towary przed zsunięciem albo stoczeniem się z końca wspornika.
Stężenia i połączenia
Stężenia utrzymują właściwą geometrię i rozstaw słupów. Nie należy ich usuwać, przestawiać ani zastępować przypadkowymi elementami.
Kotwy i posadzka
Sposób mocowania zależy od obciążeń, rodzaju podstawy, parametrów kotew oraz właściwości posadzki. Projekt powinien uwzględniać jej grubość, nośność, zbrojenie, spadki i stan techniczny.
Regały wspornikowe z zadaszeniem
Regały ustawiane na zewnątrz mogą zostać wyposażone w konstrukcję dachową, rynny i elementy osłaniające towar. Zadaszenie nie może być jednak traktowane jako zwykły dodatek montowany do dowolnego regału.
Projekt musi uwzględniać dodatkowe obciążenia od ciężaru dachu, śniegu, wiatru, odprowadzanej wody i ewentualnych instalacji. Znaczenie ma również lokalizacja obiektu, wysokość konstrukcji oraz sposób kotwienia.
Regały zewnętrzne wymagają odpowiedniego zabezpieczenia antykorozyjnego. Rodzaj powłoki trzeba dobrać do warunków środowiskowych, ekspozycji na opady, zasolenia, środków chemicznych i przewidywanego okresu użytkowania.
Do czego wykorzystuje się regały dłużycowe?
Regały wspornikowe stosuje się tam, gdzie długość albo kształt towaru utrudniają wykorzystanie regałów paletowych i półkowych.
Najczęściej znajdują zastosowanie w:
- hurtowniach stali i metali,
- składach drewna i tartakach,
- magazynach rur oraz instalacji,
- produkcji profili okiennych i aluminiowych,
- zakładach obróbki metalu,
- składach materiałów budowlanych,
- magazynach płyt i arkuszy,
- halach produkcyjnych i strefach buforowych,
- placach składowych na zewnątrz.
Ten sam system może obsługiwać różne grupy materiałów, ale rozstaw słupów, długość ramion, nośność i wyposażenie muszą odpowiadać najcięższym oraz najbardziej wymagającym ładunkom.
Jak dobrać regał wspornikowy do towaru?
Projektowanie należy rozpocząć od zebrania parametrów składowanych materiałów, a nie od wyboru gotowej wysokości regału.
Trzeba określić:
- długość i szerokość poszczególnych elementów,
- masę jednej sztuki, wiązki albo pakietu,
- sztywność i dopuszczalne ugięcie materiału,
- liczbę jednostek składowanych na jednym poziomie,
- potrzebną liczbę punktów podparcia,
- długość i nośność pojedynczego ramienia,
- rozstaw słupów i ramion,
- wysokość oraz liczbę poziomów,
- sposób zabezpieczenia przed zsunięciem lub stoczeniem,
- rodzaj wózka, suwnicy albo innego urządzenia obsługowego,
- warunki panujące wewnątrz lub na zewnątrz obiektu.
W przypadku zmiennego asortymentu należy sprawdzić, czy regulacja poziomów będzie możliwa w zakresie dopuszczonym przez konkretny system i czy po zmianie zostanie zachowana nośność słupów.
Od czego zależy nośność regału wspornikowego?
W dokumentacji należy rozróżnić nośność:
- pojedynczego ramienia,
- jednego poziomu składowania,
- słupa wraz ze wszystkimi ramionami,
- całego regału lub ciągu regałowego.
Sumowanie nośności pojedynczych ramion nie zawsze daje dopuszczalne obciążenie słupa. Na wynik wpływają również wysokość poziomów, rozstaw ramion, liczba wsporników oraz sposób obciążenia jednej i drugiej strony.
Długi materiał powinien opierać się co najmniej na dwóch punktach, ale przy elastycznych profilach, rurach, płytach albo wiązkach mogą być potrzebne trzy lub większa liczba podpór.
Rozstaw należy dobrać tak, aby materiał nie uginał się nadmiernie, nie przechylał i nie tworzył obciążenia skupionego na jednym ramieniu.
Nośność ramienia nie jest nośnością całego regału.
Dopuszczalne obciążenie zależy również od słupów, wysokości poziomów, liczby ramion, rozstawu podpór i sposobu rozmieszczenia materiału. Każdą zmianę konfiguracji trzeba ocenić w odniesieniu do całej konstrukcji.
Jak prawidłowo składować towary na regałach wspornikowych?
Ładunek należy odkładać spokojnie, bez uderzania w ramiona i słupy. Materiał powinien opierać się na wszystkich przewidzianych punktach podparcia.
- Nie wolno przekraczać nośności ramienia, poziomu ani całej konstrukcji.
- Ciężar należy rozkładać możliwie równomiernie pomiędzy kolejne ramiona.
- Środek ciężkości powinien pozostawać w obrębie powierzchni podparcia.
- Rury, pręty i pozostałe elementy podatne na staczanie wymagają ograniczników.
- Towar nie powinien wystawać poza skrajne podpory bardziej, niż przewiduje projekt i instrukcja.
- Nie należy opierać materiałów o słupy ani stężenia regału.
- Nie wolno wspinać się po ramionach ani wykorzystywać konstrukcji jako drabiny.
- Po zmianie rodzaju albo masy towaru trzeba ponownie sprawdzić dopuszczalną konfigurację.
Przy składowaniu materiałów luzem warto stosować separatory, przegrody, ograniczniki końcowe albo pojemniki zaprojektowane do danego systemu.
Jak obsługiwać regały wspornikowe?
Lekkie i krótsze towary mogą być pobierane ręcznie, jeżeli pracownik jest w stanie wykonać operację bez nadmiernego wysiłku, utraty kontroli nad ładunkiem i ryzyka uderzenia w inne osoby.
Do cięższych oraz dłuższych materiałów wykorzystuje się między innymi:
- wózki widłowe czołowe,
- wózki boczne,
- wózki wielokierunkowe i czterokierunkowe,
- suwnice i żurawie,
- trawersy, zawiesia i specjalne chwytaki.
Urządzenie trzeba dobrać do długości, masy i sposobu opakowania materiału, a także do szerokości alejki oraz kierunku odkładania ładunku.
Przy obsłudze suwnicą trzeba zapewnić wystarczającą przestrzeń nad regałem i ograniczyć ryzyko zahaczenia zawiesiem o ramiona, słupy albo sąsiednie towary.
Jakie zalety mają regały wspornikowe?
Najważniejszą zaletą jest otwarty front, który umożliwia dostęp do długiego materiału bez przednich słupów rozdzielających poziom.
Prawidłowo dobrany system pozwala:
- składować długie i nieregularne towary,
- rozdzielić materiały według rodzaju, długości lub partii,
- obsługiwać ładunki ręcznie albo mechanicznie,
- regulować poziomy w zakresie danego systemu,
- tworzyć konstrukcje jednostronne i dwustronne,
- stosować półki, kraty, ograniczniki i separatory,
- wykorzystać wnętrze hali albo plac zewnętrzny.
Regały wspornikowe nie są jednak rozwiązaniem uniwersalnym. Przy standardowych paletach, drobnicy albo bardzo małych elementach korzystniejsze mogą być regały paletowe, półkowe albo odpowiednio wyposażone systemy przepływowe.
Jak kontrolować i przebudowywać regały wspornikowe?
Regały powinny być objęte bieżącymi kontrolami oraz okresowymi przeglądami. Szczególnej uwagi wymagają ramiona, które mogą zostać uderzone podczas odkładania lub pobierania długiego ładunku.
Podczas kontroli należy sprawdzić:
- odkształcenia słupów i ramion,
- stan połączeń i zabezpieczeń ramion,
- stężenia oraz ich mocowania,
- stopy, kotwy i posadzkę,
- ograniczniki końcowe i separatory,
- korozję oraz stan powłoki ochronnej,
- pionowość i geometrię konstrukcji,
- zgodność obciążenia z tablicą nośności.
Zmiana wysokości poziomów, długości ramion, liczby wsporników albo sposobu obciążenia może wpływać na nośność słupa. Przed przebudową należy sprawdzić dokumentację i uzyskać potwierdzenie dopuszczalnej konfiguracji.
Uszkodzonych ramion i słupów nie należy samodzielnie prostować, spawać ani wzmacniać bez zatwierdzonego sposobu naprawy.
Jak zaplanować regały wspornikowe do własnego magazynu?
Punktem wyjścia powinny być rzeczywiste parametry towarów: ich długość, masa, sztywność, sposób pakowania i potrzebna liczba punktów podparcia.
Następnie trzeba dobrać wysokość słupów, długość i rozstaw ramion, nośność poziomów, układ jedno- lub dwustronny oraz urządzenia wykorzystywane do obsługi.
Projekt powinien uwzględniać również posadzkę, kotwienie, szerokość alejek, zabezpieczenia, warunki środowiskowe i możliwość późniejszej rozbudowy.
Dzięki temu regał będzie dopasowany nie tylko do najdłuższego materiału, ale do całego sposobu pracy magazynu.
Więcej o oznaczeniach, kontroli i składowaniu na zewnątrz
Po zaprojektowaniu konstrukcji trzeba przygotować czytelne informacje o nośności, zaplanować kontrole i uwzględnić warunki pracy w hali albo na placu składowym.
Regały wspornikowe i dłużycowe – najczęstsze pytania
Poniżej znajdziesz odpowiedzi dotyczące budowy regałów wspornikowych, doboru ramion i nośności, podparcia długich materiałów oraz użytkowania konstrukcji wewnątrz i na zewnątrz magazynu.
Czy regał wspornikowy, dłużycowy i wysięgnikowy to to samo?
W praktyce nazwy te najczęściej odnoszą się do tego samego rodzaju konstrukcji z pionowymi słupami i poziomymi ramionami. Określenie „dłużycowy” podkreśla zastosowanie do długich materiałów, a „wspornikowy” lub „wysięgnikowy” opisuje sposób ich podparcia.
Co można składować na regałach wspornikowych?
Na regałach wspornikowych składuje się między innymi rury, profile, pręty, kształtowniki, drewno, płyty, blachy, belki, listwy i pozostałe długie albo nieregularne elementy. Konstrukcja musi być dopasowana do ich masy, długości, sztywności i sposobu pakowania.
Czym różni się regał jednostronny od dwustronnego?
Regał jednostronny ma ramiona po jednej stronie i zwykle jest ustawiany przy ścianie. Regał dwustronny umożliwia składowanie i obsługę towarów z obu stron, dlatego najczęściej ustawia się go w centralnej części hali albo placu.
Od czego zależy nośność regału wspornikowego?
Nośność zależy od konstrukcji ramion i słupów, liczby oraz wysokości poziomów, rozstawu podpór, sposobu kotwienia i rozmieszczenia ładunku. Trzeba osobno sprawdzić nośność ramienia, poziomu, słupa i całego regału.
Ile ramion powinno podpierać długi materiał?
Materiał powinien opierać się co najmniej na dwóch punktach, ale przy długich, ciężkich lub elastycznych elementach potrzebne mogą być trzy lub kolejne podpory. Rozstaw powinien ograniczać ugięcie i zapewniać równomierne obciążenie ramion.
Czy regały wspornikowe można ustawić na zewnątrz?
Tak, ale projekt musi uwzględniać wiatr, śnieg, deszcz, odwodnienie, warunki podłoża i zabezpieczenie antykorozyjne. Jeżeli regał ma zadaszenie, dodatkowe obciążenia dachu muszą zostać uwzględnione w obliczeniach konstrukcji.
Jak zabezpieczyć rury i pręty przed staczaniem?
Na końcach ramion można zastosować ograniczniki, bolce albo inne zabezpieczenia przewidziane przez producenta systemu. Przy składowaniu luzem mogą być potrzebne również separatory lub specjalne pojemniki.
Czy można samodzielnie zmieniać wysokość ramion?
Regulacja jest możliwa tylko w zakresie przewidzianym dla danego systemu. Zmiana wysokości, liczby ramion albo rozstawu poziomów może wpływać na nośność słupa, dlatego trzeba sprawdzić dokumentację i zaktualizować tablicę obciążeniową.
Jakimi urządzeniami obsługuje się regały dłużycowe?
Lekkie materiały mogą być pobierane ręcznie. Dłuższe i cięższe ładunki obsługuje się wózkami czołowymi, bocznymi, wielokierunkowymi, suwnicami albo żurawiami. Urządzenie trzeba dobrać do gabarytów materiału i szerokości alejki.
Pozdrawiamy

