Proces magazynowania obejmuje podstawowy zestaw operacji, które realizowane są w każdym magazynie. To, w jaki sposób zostanie zaplanowany, będzie miało wpływ na efektywność łańcucha dostaw, rentowność firmy i jej wizerunek wśród klientów. Błędy na poszczególnych etapach mogą powodować opóźnienia, rozbieżności w zapasach, pomyłki kompletacyjne i wzrost kosztów obsługi zamówień.

Organizacja przepływu towarów

Czego dowiesz się z artykułu?

Artykuł pomoże Ci spojrzeć na pracę magazynu jako na jeden przepływ, w którym każdy etap wpływa na kolejne operacje. Dowiesz się, jak organizacja stref, lokalizacji, transportu wewnętrznego i informacji przekłada się na czas oraz dokładność realizacji zamówień.

Dlaczego to ważne? Nawet sprawnie działająca pojedyncza strefa nie zapewni dobrego wyniku, jeżeli pomiędzy kolejnymi etapami powstają kolejki, błędne dane lub zbędne przejazdy. Proces trzeba więc analizować od momentu przyjazdu dostawy aż do wydania gotowego zamówienia.

Co to jest proces magazynowania

Proces magazynowania to zestaw czynności związanych ze składowaniem towarów i ich obsługą: przyjmowanie, przemieszczanie, kompletowanie, wysyłka. Każde działanie odbywające się w magazynie, musi być zgodne z warunkami organizacyjnymi oraz technologicznymi. 

Powiązanie etapów

Proces magazynowania jest tak sprawny, jak jego najmniej wydajny etap.

Szybkie przyjęcie nie przyniesie oczekiwanego efektu, jeżeli towary czekają na wolną lokalizację. Sprawna kompletacja nie wystarczy, gdy brakuje miejsca na konsolidację i kontrolę zamówień. Dlatego wydajność należy mierzyć nie tylko w poszczególnych strefach, ale również na przejściach pomiędzy nimi.

Fazy procesu magazynowania

Wyróżnia się cztery podstawowe fazy procesu magazynowania, które omawiamy poniżej.

1. Przyjęcie towarów

Pierwszy etap procesu magazynowania. Czynności dotyczą przyjęcia towarów do magazynu. Są związane z planowaniem i organizacją, rozładunkiem samochodów ciężarowych i weryfikacją zgodności otrzymanych dostaw. Kontrolowana jest jakość. 

2. Magazynowanie

Drugi etap procesu magazynowania. Polega na umieszczeniu towarów na miejscach składowania. Specyfika działalności przedsiębiorstwa determinuje, jaki zostanie wybrany sposób magazynowania, rozmieszczenia towarów na regałach, a także rodzaj systemu składowania. Jest to podstawowa funkcja każdego magazynu.

3. Kompletacja zamówień

Trzeci etap procesu magazynowania. Polega na pobieraniu odpowiedniej liczby produktów z zapasów i tworzeniu z nich zamówienia przygotowywanego do wysyłki. Kompletacja może odbywać się bezpośrednio z regałów w strefie magazynowania, ale najczęściej powstaje oddzielna strefa. 

4. Wysyłka towarów

Czwarty etap procesu magazynowania. Gdy towar zostanie skompletowany i przejdzie kontrolę jakości, trafia do strefy wysyłki. Jest przygotowywany do transportu i załadowywany do wybranego środka transportu. 

Powiązane rozwiązania

Systemy dopasowane do różnych etapów przepływu towarów

System składowania powinien odpowiadać nie tylko rodzajowi ładunku, ale również temu, jak często towar jest przyjmowany, uzupełniany, pobierany i wydawany. Inne rozwiązania sprawdzają się przy szybkiej rotacji palet, dużych partiach jednego asortymentu i kompletacji drobnicy.

Rotacja palet

Regały przepływowe Pallet Flow

Palety przemieszczają się po nachylonych torach w kierunku miejsca odbioru. System pomaga uporządkować rotację FIFO lub LIFO, oddzielić stronę załadunku od pobrania i ograniczyć liczbę przejazdów wykonywanych przez wózki.

zobacz Pallet Flow

Zagęszczone składowanie

Regały wjezdne z platformą mobilną

Wózek dostarcza paletę do platformy, która przemieszcza ją wewnątrz kanału regałowego. Pozwala to ograniczyć pracę wózka w konstrukcji i usprawnić obsługę większych partii podobnego asortymentu.

sprawdź system z platformą

Kompletacja na kilku poziomach

Wielopoziomowe regały półkowe

Zabudowa umożliwia składowanie i ręczną kompletację drobnicy na kilku kondygnacjach. Pozwala zwiększyć liczbę lokalizacji, podzielić towary według rotacji i wykorzystać wysokość hali bez powiększania powierzchni budynku.

zobacz regały wielopoziomowe

Jak usprawnić operacje magazynowe?

Procesy magazynowe są wydajne wyłącznie wtedy, gdy na poszczególnych etapach wszystkie zadania są realizowane efektywnie. Nie zawsze konieczna jest reorganizacja układu magazynu, w celu osiągnięcia zadowalających efektów. Czasem wystarczy sprawdzić każdy proces magazynowy, od przyjęcia towaru, aż po jego wysyłkę. Poniżej przedstawiamy sposoby na optymalizację poszczególnych stref w magazynie.

Strefa magazynowania

Każdy właściciel magazynu dąży do maksymalnego wykorzystania dostępnej przestrzeni magazynowej. W tym celu należy zastosować odpowiedni system składowania. Aby zwiększyć efektywność procesów magazynowych, warto przede wszystkim wykorzystać wysokość budynku. Wykorzystanie wysokości hali może wymagać zastosowania regałów wysokiego składowania, zabudowy wielopoziomowej albo dodatkowego poziomu użytkowego. Rozwiązanie należy dobrać do rodzaju towarów, sposobu kompletacji, nośności posadzki, instalacji znajdujących się pod stropem oraz urządzeń transportowych.

Pojemność magazynu można również zwiększyć przez ograniczenie liczby stale otwartych alejek. Tak działają między innymi regały mobilne i systemy składowania kanałowego. Nie należy jednak dążyć do całkowitego usunięcia przestrzeni komunikacyjnej – trzeba zachować drogi transportowe, dostęp serwisowy, przejścia i drogi ewakuacyjne.

Każdorazowo regały magazynowe muszą być dostosowane do specyfiki obsługiwanych towarów. 

Strefa kompletacji zamówień

To newralgiczny punkt w każdym magazynie. Optymalizacja strefy kompletacji ma kluczowe znaczenie dla sprawnego działania przedsiębiorstwa. Aby procesy magazynowania na tym etapie były realizowane skutecznie, warto ergonomicznie rozmieścić produkty, zgodnie z ich wskaźnikiem rotacji oraz uwzględniając indywidualne cechy charakterystyczne: rozmiar, wagę, temperaturę przechowywania itp. 

Warto również usprawnić połączenie strefy kompletacji z innymi obszarami w magazynie. Niezbędne jest zredukowanie niepotrzebnych tras pokonywanych przez personel i same produkty. Dobrym rozwiązaniem są przenośniki paletowe, które automatyzują przemieszczanie towarów pomiędzy strefami magazynowymi. 

Tę strefę warto wzbogacić również o regały do kompletacji. Zapewniają bezpośredni dostęp do towarów, ułatwiają i przyspieszają operacje magazynowe. 

Strefa przyjęć i wysyłki

Jeżeli strefa przyjęć będzie źle zorganizowana, cały proces magazynowania już na wstępie będzie wadliwy. Nie dbając o płynność realizacji wysyłek, sprawisz, że nawet najlepiej zaplanowany przebieg łańcucha dostaw, nie będzie miał znaczenia. 

Warto usprawnić działanie doków przeładunkowych. Dzięki temu przed magazynem nie będą tworzyły się kolejki samochodów ciężarowych czekających na rozładunek. System WMS może wspierać planowanie przyjęć, wskazywać miejsca odłożenia, zarządzać zadaniami kompletacyjnymi i rejestrować wydania. Nie rozwiąże jednak samodzielnie problemów wynikających z niewłaściwego układu stref, zbyt małych buforów, ograniczonej liczby doków lub niejasnych procedur.

W magazynie powinna działać strefa do kontroli jakości ładunków. Towary powinny do niej trafić przed przyjęciem, jak i w momencie wysyłki. Pozwala to ograniczyć liczbę pomyłek i wykryć niezgodności przed przyjęciem lub wysłaniem towaru.

Strefy magazynowe wspomagające przebieg procesu składowania

Warto zwrócić uwagę na strefy konserwacji i ładowania akumulatorów, a także na obszary zajmowane przez administrację obiektu. 

Jeżeli magazyn jest wyposażony w urządzenia przeładunkowe, niezbędne jest wydzielenie strefy konserwacji. Można w niej wykonać przeglądy sprzętów oraz umieścić stacje do ładowania akumulatorów. 

Biura warto zlokalizować wewnątrz budynku magazynowego, w celu uzyskania stałego wglądu w pracę obiektu. Administracja może znajdować się na poziomie posadzki lub na antresoli magazynowej. 

Jeżeli procesy magazynowe są obsługiwane przez system WMS, terminale mobilne lub automatykę, obiekt powinien mieć stabilną infrastrukturę sieciową zapewniającą ciągły dostęp do aktualnych danych.

Procesy magazynowania warto optymalizować, zgodnie z potrzebami firmy

Wiesz już, czym jest proces magazynowania oraz jakie są jego fazy. Wskazaliśmy również kilka sposobów na optymalizację poszczególnych stref w magazynie. Stosując się do powyższych porad, możesz prowadzić sprawnie działający obiekt, bez drastycznych zmian i kosztownych reorganizacji. Zakres potrzebnych zmian powinien wynikać z analizy rzeczywistego przebiegu pracy. Czasem wystarczy poprawić oznaczenia, rozmieszczenie produktów lub procedurę przyjęcia, a w innych przypadkach konieczna będzie przebudowa układu regałów, zmiana sposobu transportu albo wdrożenie nowych narzędzi informatycznych. 

Baza wiedzy

Więcej o mapowaniu, procedurach i systemie WMS

Usprawnianie procesów warto rozpocząć od zapisania ich rzeczywistego przebiegu, wskazania osób odpowiedzialnych i ustalenia sposobu rejestrowania wykonywanych operacji. Poniższe poradniki rozwijają te trzy obszary organizacji magazynu.

Analiza przebiegu pracy Jak przygotować mapę procesu magazynowania? Sprawdź, jak przedstawić kolejne działania, przepływ towarów i informacji, odpowiedzialność pracowników oraz miejsca, w których powstają opóźnienia lub zbędne operacje. Przeczytaj o mapowaniu procesów Standardy wykonywania zadań Jak stworzyć procedury magazynowe? Dowiedz się, jak opisać kolejność czynności, odpowiedzialność pracowników, sposób kontroli i postępowanie w przypadku uszkodzeń, błędów lub rozbieżności. Sprawdź procedury magazynowe Kontrola operacji i danych Jak WMS wspiera procesy magazynowania? Zobacz, jak system zarządza lokalizacjami, kieruje odkładaniem i pobieraniem towarów, rejestruje wykonane zadania oraz dostarcza danych o czasie i poprawności operacji. Poznaj funkcje systemu WMS

FAQ

Procesy magazynowania – najczęstsze pytania

Krótka sekcja dla firm, które chcą uporządkować przyjęcie, składowanie, kompletację i wysyłkę towarów oraz dobrać regały do rzeczywistego przepływu pracy w magazynie.

Co to jest proces magazynowania?

Proces magazynowania to uporządkowany ciąg czynności wykonywanych od momentu przyjęcia towaru do magazynu aż do jego wydania. Obejmuje rozładunek, kontrolę, rejestrację, składowanie, przemieszczanie, kompletację, pakowanie i wysyłkę. Dobrze zaplanowany proces magazynowania pozwala ograniczyć błędy, skrócić czas obsługi zamówień i lepiej wykorzystać regały, powierzchnię oraz pracę ludzi.

Jakie są podstawowe fazy procesu magazynowania?

Najczęściej wyróżnia się cztery podstawowe fazy: przyjęcie towaru, składowanie, kompletację zamówień i wydanie towaru. W praktyce między nimi pojawiają się także czynności pomocnicze, takie jak kontrola jakości, etykietowanie, relokacja, pakowanie, konsolidacja zamówień, obsługa zwrotów i inwentaryzacja. Każda faza powinna mieć przypisaną strefę, procedurę, odpowiedzialność i sposób kontroli.

Czym różni się magazynowanie od składowania?

Składowanie jest jednym z etapów magazynowania i polega na umieszczeniu towaru w określonej lokalizacji, na przykład na regale, półce, palecie lub w strefie buforowej. Magazynowanie jest pojęciem szerszym, ponieważ obejmuje także przyjęcie, kontrolę, transport wewnętrzny, kompletację, pakowanie, wydanie i obsługę informacji. Można więc powiedzieć, że składowanie jest częścią całego procesu magazynowego.

Jak powinno wyglądać przyjęcie towaru do magazynu?

Przyjęcie towaru powinno obejmować przygotowanie strefy rozładunku, sprawdzenie dokumentów, kontrolę ilościową i jakościową, ocenę stanu opakowań, rejestrację w systemie oraz skierowanie towaru do właściwej lokalizacji. Na tym etapie warto wychwycić uszkodzenia, braki, niezgodności i błędy w dostawie. Źle zorganizowane przyjęcie powoduje problemy w kolejnych fazach: składowaniu, kompletacji i wysyłce.

Jak usprawnić składowanie towarów w magazynie?

Składowanie można usprawnić przez dobór odpowiednich regałów, czytelne oznaczenie lokalizacji, analizę rotacji towaru, wykorzystanie wysokości hali i ograniczenie zbędnych przejazdów wózków. Towary szybko rotujące powinny być łatwiej dostępne, a produkty wolniej rotujące mogą znajdować się dalej lub wyżej. Ważne jest też dopasowanie systemu składowania do rodzaju palet, masy ładunków, gabarytów produktów i sposobu kompletacji.

Na czym polega kompletacja zamówień?

Kompletacja zamówień polega na pobraniu właściwych produktów z lokalizacji magazynowych i przygotowaniu ich do wysyłki. Może odbywać się bezpośrednio z regałów paletowych, ze strefy kompletacji, z regałów półkowych, pojemników albo systemów przepływowych. Jej efektywność zależy od rozmieszczenia towaru, oznaczeń, tras pobierania, ergonomii pracy i tego, czy produkty najczęściej zamawiane znajdują się blisko operatora lub strefy wysyłki.

Jak powinna działać strefa wysyłki towarów?

Strefa wysyłki powinna umożliwiać kontrolę zamówienia, pakowanie, etykietowanie, konsolidację przesyłek i przygotowanie towaru do załadunku. Powinna być dobrze połączona ze strefą kompletacji i bramami, ale nie może blokować głównych dróg transportowych. Warto wyznaczyć w niej pola odkładcze dla zamówień gotowych do wysyłki, podział według przewoźników lub tras oraz miejsce na końcową kontrolę jakości.

Jak regały wpływają na proces magazynowania?

Regały wpływają na pojemność magazynu, dostępność towaru, długość tras kompletacji, bezpieczeństwo pracy i możliwość późniejszej rozbudowy. Regały paletowe sprawdzają się przy jednostkach paletowych, regały półkowe przy drobnicy, a systemy przepływowe, wjezdne lub mobilne przy bardziej specyficznych procesach. Nie powinno się dobierać regałów wyłącznie pod liczbę miejsc paletowych — ważne jest też to, jak towar będzie przyjmowany, pobierany i wydawany.

Jak system WMS pomaga w procesach magazynowania?

System WMS pomaga zarządzać lokalizacjami, przyjęciami, stanami magazynowymi, relokacją, kompletacją, wydaniami i inwentaryzacją. Może wskazywać, gdzie odłożyć towar, w jakiej kolejności pobierać produkty i jak kontrolować zgodność zamówień. Nie zastępuje jednak dobrze zaprojektowanego magazynu. Najlepiej działa wtedy, gdy regały, strefy, oznaczenia i procedury są uporządkowane przed wdrożeniem systemu.

Jak mierzyć efektywność procesu magazynowania?

Efektywność można mierzyć przez czas przyjęcia towaru, czas kompletacji, terminowość wysyłek, liczbę błędów w zamówieniach, wykorzystanie miejsc paletowych, rotację zapasów, liczbę uszkodzeń, koszty obsługi zamówienia i stopień wykorzystania powierzchni. Takie dane pokazują, czy problemem jest układ regałów, brak stref buforowych, zbyt długie trasy, niedopasowane procedury czy niewłaściwa organizacja pracy.

Jakich błędów unikać przy organizacji procesów magazynowania?

Najczęstsze błędy to brak wyraźnych stref, przypadkowe odkładanie towaru, niedopasowanie regałów do ładunków, zbyt wąskie alejki, słabe oznaczenia lokalizacji, pomijanie rotacji produktów i brak procedur dla przyjęć, kompletacji oraz wysyłek. Problemem jest też skupienie się wyłącznie na pojemności, bez analizy przepływu towaru. Dobry proces magazynowania powinien łączyć pojemność, dostępność, bezpieczeństwo i szybkość obsługi zamówień.