Magazyn jest bardzo ważnym elementem łańcucha dostaw. Umożliwia bezpieczne przechowywanie ładunków i reguluje przepływ towarów. Przedstawiamy najważniejsze informacje, jakie warto znać o magazynie.

Co to jest magazyn? Definicje

Aby lepiej zrozumieć, czym jest magazyn, warto poznać jego różne definicje. W każdej z nich zostały zawarte najważniejsze elementy funkcjonowania tego rozbudowanego obiektu.

1. Magazyn — definicje warto rozpocząć od określenia, że jest to rodzaj zamkniętego układu logistycznego, w którym odbywają się przepływy towarów, pracowników, urządzeń technologicznych i informacji. 
2. Dobry opis magazynu to również, formacja organizacyjna zlokalizowana w wydzielonej przestrzeni operacyjnej, w której krzyżują się co najmniej dwie drogi przepływu zapasów. W obiekcie są realizowane różne procesy magazynowania.
3. Definicja i funkcje magazynu wskazują, że jest to integralny komponent infrastruktury logistycznej przedsiębiorstwa. Fizycznie przybiera formę budynku wyposażonego w urządzenia do przyjmowania produktów, transportu wewnętrznego, składowania, kompletacji i wysyłki. 

Skoro wiesz już, co to jest magazyn, warto przejść do omówienia szczegółowych informacji na jego temat. 

Elementy składające się na magazyn

Projektując magazyn, warto wziąć pod uwagę przede wszystkim, jakie towary będą w nim składowane. Należy wytyczyć odpowiednią przestrzeń do przechowywania, zainwestować w odpowiednie urządzenia magazynowe, czyli przede wszystkim regały i urządzenia transportu bliskiego. Trzeba zatrudnić wykwalifikowany personel, wprowadzić system zarządzania oraz ustalić jednolitą politykę firmy. 

Najprostsze elementy magazynu

W rozumieniu fizycznym, elementy składające się na magazyn to:

• brama wjazdowo-wyjazdowa,
• wolna strefa na manewry i kontrolę,
• strefa magazynowania,
• biuro,
• pomieszczenia socjalne.

Można dodać inne elementy magazynu, żeby rozbudować jego strukturę. Do najczęstszych stref, które znajdują zastosowanie w nowoczesnych obiektach, zaliczane są:

• strefy przyjmowania ładunków,
• strefy pakowania,
• strefy konsolidacji zamówień,
• strefy wysyłki,
• strefy ładowania akumulatorów do wózków,
• strefy doków przeładunkowych. 

Funkcje magazynów w logistyce

Pojęcie magazynu jasno określa, że jest to obiekt, w którym realizowanych jest wiele procesów magazynowania. Podstawą jest zapewnienie bezpiecznych warunków do składowania towarów w określonej ilości i czasie, w celu zagwarantowania ciągłości łańcucha dostaw. 

Podstawowe funkcje magazynów w logistyce to:

• Składowanie — towary trzeba zabezpieczyć przed uszkodzeniem, dopóki nie zostanie na nie złożone zamówienie przez klientów. Składowanie odbywa się bezpośrednio na posadzce, albo na regałach magazynowych. 
• Normowanie cen — magazyny kształtują ceny. Regulują gwałtowne wahania rynku, zapewniając regularne dostawy towarów do klientów.
• Ograniczenie ryzyka — towary są narażone na wiele zagrożeń związanych z kradzieżą, zniszczeniem, pożarem. Magazyn powstaje w taki sposób, aby ograniczyć te ryzyka. Towary składowane w obiekcie są również dodatkowo ubezpieczone, co pozwala na ubieganie się o odszkodowanie, w przypadku strat. 
• Kompletacja i pakowanie — w każdym magazynie znajduje się zaplecze do przetwarzania, pakowania, mieszania i sortowania towarów.
• Regularna produkcja — w magazynach są przechowywane surowce wykorzystywane do masowej produkcji. Obiekt umożliwia również producentom przygotowanie się na okres wzrostu popyt.
• Zarządzanie czasem — obiekt magazynowy zmniejsza lukę czasową między produkcją a konsumpcją towarów. Towary są udostępniane na żądanie klienta.

Klasyfikacja magazynu według jednostki zarządzającej

• Magazyn prywatny — należy do konkretnego przedsiębiorcy i jest przez niego obsługiwany, w celu zaspokojenia własnych potrzeb dotyczących przechowywania, produkcji i dystrybucji.
• Centrum logistyczne — specjalistyczna placówka biznesowa, która jest zarządzona przez operatora. Za określoną opłatą zajmuje się outsourcingiem logistyki wewnętrznej. Jest to rozwiązanie dla przedsiębiorców, którzy nie chcą lub nie mogą pozwolić sobie na własny obiekt.
• Magazyn celny lub skład celny — posiadają zezwolenie od rządu na przyjmowanie importowanych towarów i ich przechowywanie do czasu opłacenia cła. Najczęściej są sytuowane przy portach morskich i lotniczych. Działają pod kontrolą rządowych organizacji celnych. Każdy towar, który trafi do składu celnego, jest objęty kaucją. Nikt nie ma prawa go odebrać bez opłacenia cła. Skład celny realizuje te same zadania co centrum logistyczne, czyli pakowanie, klasyfikowanie oraz znakowanie towarów na potrzeby sprzedaży.

Zadania magazynu w systemie logistycznym

Rola magazynu w logistyce jest bardzo duża. To tutaj realizowane są podstawowe procesy logistyczne. W mniejszych magazynach podział zadań na działy jest mniej istotny niż w dużych obiektach. Nowoczesne obiekty magazynowe wymagają sprawnego zarządzania wszystkimi operacjami.

Najczęstsze zadania magazynu w systemie logistycznym, to:

• przyjmowanie towarów,
• przemieszczanie towarów,
• układanie towarów na regałach magazynowych,
• pobieranie towarów z półek magazynowych,
• kompletacja towarów,
• wysyłka towarów.

Aby ułatwić realizowanie zadań oraz usprawnić wszystkie procesy w magazynie, warto zainwestować w inteligentny system WMS. Zapewnia kontrolę nad zapasami, gwarantuje identyfikację wszystkich obsługiwanych towarów i gromadzi w jednym miejscu dane dotyczące przyjmowania i wydawania ładunków. W magazynie z systemem WMS jest mniej pomyłek, a to przekłada się na ograniczenie zbędnych kosztów. 

Rola magazynu w logistyce

Jak wskazują definicja i funkcje magazynu, obiekt jest bardzo ważnym elementem łańcucha dostaw, a jego sprawne zarządzanie ma wpływ na zyski przedsiębiorców i satysfakcję klientów.

W zależności od tego, jakie jest przeznaczenie magazynu, należy go wyposażyć w odpowiednią infrastrukturę wewnętrzną. Chodzi przede wszystkim o skompletowanie regałów magazynowych i urządzeń transportu bliskiego, dzięki którym obsługa towarów będzie szybka, prosta i bezpieczna. 

Kształt, układ i drogi dojazdowe do magazynu muszą odpowiadać na konkretne potrzeby użytkownika. Przy projektowaniu, zawsze należy uwzględnić ewentualny rozwój.

FAQ

Magazyn – najczęstsze pytania

Krótka sekcja dla firm, które chcą lepiej zrozumieć, czym jest magazyn, jakie pełni funkcje, z jakich stref się składa i jak dobrać wyposażenie do rzeczywistych procesów logistycznych.

Co to jest magazyn?

Magazyn to wydzielona przestrzeń lub obiekt logistyczny, w którym odbywa się przyjmowanie, przechowywanie, przemieszczanie, kompletowanie i wydawanie towarów. Nie jest to wyłącznie miejsce składowania zapasów. Dobrze zorganizowany magazyn łączy ludzi, regały, urządzenia transportu wewnętrznego, systemy informatyczne, dokumenty i procedury w jeden proces obsługi ładunków.

Czym różni się magazynowanie od składowania?

Składowanie oznacza samo umieszczenie towaru w określonym miejscu, na przykład na regale, palecie, półce lub posadzce. Magazynowanie jest pojęciem szerszym, bo obejmuje cały proces: przyjęcie towaru, kontrolę, transport wewnętrzny, odkładanie do lokalizacji, przechowywanie, kompletację, pakowanie i wydanie. Można więc powiedzieć, że składowanie jest jedną z części magazynowania.

Jakie są podstawowe elementy magazynu?

Podstawowe elementy magazynu to bramy wjazdowe i wyjazdowe, strefy przyjęć, składowania, kompletacji i wysyłki, drogi transportowe, pola odkładcze, regały, urządzenia transportu wewnętrznego, oznakowanie, system zarządzania oraz zaplecze biurowe i socjalne. W większych obiektach pojawiają się również doki przeładunkowe, strefy kontroli jakości, ładowania wózków, zwrotów, reklamacji i konsolidacji zamówień.

Jakie funkcje pełni magazyn w firmie?

Magazyn pełni funkcję składowania, zabezpieczania towarów, kompletacji zamówień, regulowania zapasów i wspierania ciągłości sprzedaży lub produkcji. Może także stabilizować dostawy, ograniczać ryzyko braków, umożliwiać pakowanie, sortowanie, etykietowanie i przygotowanie towarów do dalszej dystrybucji. W praktyce dobrze działający magazyn wpływa na koszty, terminowość dostaw i poziom obsługi klienta.

Jakie są główne procesy magazynowe?

Do głównych procesów magazynowych należą przyjęcie towaru, kontrola ilościowa i jakościowa, transport wewnętrzny, składowanie, kompletacja, pakowanie, konsolidacja, wydanie i załadunek. W wielu firmach dochodzą także zwroty, reklamacje, inwentaryzacja, przepakowywanie, etykietowanie i obsługa dokumentów. Każdy z tych procesów powinien mieć przypisaną strefę, odpowiedzialność i procedurę działania.

Jakie są najważniejsze strefy magazynowe?

Najczęściej wyróżnia się strefę przyjęć, strefę składowania, strefę kompletacji i strefę wysyłki. W zależności od skali działalności magazyn może mieć także strefę kontroli jakości, buforową, zwrotów, reklamacji, pakowania, ładowania akumulatorów, doków przeładunkowych i administracyjną. Podział na strefy powinien wynikać z realnego przepływu towaru, a nie wyłącznie z dostępnej powierzchni hali.

Jakie są rodzaje magazynów?

Magazyny można dzielić według różnych kryteriów: własności, przeznaczenia, rodzaju towaru, sposobu składowania, wysokości składowania, stopnia automatyzacji i funkcji w łańcuchu dostaw. Przykładowo można wyróżnić magazyny prywatne, publiczne, celne, produkcyjne, dystrybucyjne, surowcowe, niskiego, średniego i wysokiego składowania, a także magazyny ręczne, zmechanizowane i zautomatyzowane.

Co oznacza magazyn jako element łańcucha dostaw?

Magazyn jako element łańcucha dostaw odpowiada za utrzymanie zapasów między kolejnymi etapami przepływu towaru. Może łączyć dostawców z produkcją, produkcję ze sprzedażą, sprzedaż z klientem albo kilka kanałów dystrybucji jednocześnie. Jego rola polega nie tylko na przechowywaniu produktów, ale też na regulowaniu czasu, ilości, dostępności i kompletności dostaw.

Jak system WMS wspiera pracę magazynu?

System WMS wspiera zarządzanie lokalizacjami, przyjęciami, stanami magazynowymi, kompletacją, wydaniami, inwentaryzacją i identyfikacją towarów. Pomaga ograniczyć pomyłki, skrócić czas szukania produktów i lepiej kontrolować przepływ ładunków. Nie zastępuje jednak właściwego układu magazynu, dobrych regałów i procedur. Najlepiej działa wtedy, gdy strefy, lokalizacje i procesy są wcześniej uporządkowane.

Jak dobrać regały do funkcji magazynu?

Regały trzeba dobrać do rodzaju towaru, masy ładunków, rotacji, sposobu kompletacji, wysokości hali, pracy wózków i planowanej liczby lokalizacji. Magazyn paletowy zwykle wymaga regałów paletowych, magazyn drobnicy regałów półkowych, a magazyn dużych partii jednorodnego towaru może korzystać z regałów wjezdnych, przepływowych lub mobilnych. Najlepszy system to taki, który wspiera procesy magazynowe, a nie tylko maksymalnie wypełnia halę konstrukcją.

Jakich błędów unikać przy organizacji magazynu?

Najczęstsze błędy to projektowanie magazynu bez analizy przepływu towaru, zbyt małe strefy przyjęć i wysyłki, brak pól odkładczych, niedopasowanie regałów do ładunków, zbyt wąskie alejki, słabe oznakowanie i brak procedur. Problemem jest też skupienie się wyłącznie na liczbie miejsc paletowych. Magazyn powinien być zaprojektowany tak, aby łączyć pojemność, dostępność, bezpieczeństwo i sprawną obsługę zamówień.