Jak prawidłowo zaprojektować i wyposażyć magazyn?
W praktyce mamy do czynienia z trzema sytuacjami w życiu magazynów: budowa nowego obiektu, rozbudowa istniejącego i reorganizacja obecnego. Zdecydowanie najwłaściwszym momentem do zaprojektowania wyposażenia magazynu jest chwila, w której magazyn jest dopiero projektowany. Takie podejście pozwoli Nam na pełne zoptymalizowania zarówno budynku jak i jego wyposażenia, a tym samym wpłynie na wydajność magazynu, komfort pracy, jak również znacząco obniży koszty jego funkcjonowania.
Wyposażenie istniejącego magazynu
Najczęściej jednak mamy do czynienia z sytuacją, w której obiekt już istnieje, a zadanie polega na możliwie optymalnym wyposażeniu magazynu. Żeby uzyskać oczekiwane wyniki należy możliwie dokładnie określić: rodzaj, wymiary oraz wagę składowanych towarów, podatność na składowanie, możliwość zastosowania urządzeń wspomagających, np. wózków widłowych, przepływ towarów przez magazyn, rotację, czy planowany rozwój firmy i jej potrzeby w przyszłości.
W ramach doświadczeń projektant powinien stosować się do obiektywnych standardów stanowiących, o tym czy magazyn jest dobrze zaprojektowany, wyposażony. Tymi standardami będą uzyskana na zadanym poziomie wydajność, dostęp do właściwej liczby składowanych towarów, elastyczność systemu na zmiany, maksymalizacja wykorzystanej przestrzeni, zminimalizowanie operacji magazynowych (takich jak załadunki, rozładunki, kompletacje, dekompletacje, etc.), bezpieczna praca obsługi, możliwość łatwej kontroli stanów magazynowych, czy przeprowadzenia inwentaryzacji.
Czy ważne jest funkcjonalne określenie stref magazynu ?
Bez wątpienia poprawne określenie prac wykonywanych w magazynie wraz z ich umiejscowieniem jest warunkiem koniecznym do poprawnego projektu magazynu. Do podstawowych stref w magazynie należą: obszar rozładunku i załadunku, strefa przyjęcia towaru, strefa magazynowania oraz strefa kompletacji zamówień.
W praktyce najczęściej spotyka się mieszanie powyższych obszarów, to jest, często strefa rozładunku i załadunku jest tym samym obszarem, strefa kompletacji wysyłek może występować łącznie ze strefą wysyłek lub magazynowania, itd.
Właściwe określenie wymienionych stref oraz zakresu pracy w nich wykonywanych, w połączeniu z liczbą wykonywanych operacji pozwoli prawidłowo określić ich wielkość.
Najczęściej popełnianie błędy
Najczęściej klienci jako jedyne kryterium projektu podają maksymalną pojemność magazynu. W praktyce takie ujęcie będzie prowadziło zawsze do wyposażenia magazynu w sposób, który uniemożliwi jego ergonomiczną obsługę.
Podstawowym błędem jest niedoszacowanie wielkości bufora wejścia magazynu, czyli strefy w której zachodzi szereg operacji związanych z towarem, zanim ten trafi do miejsca magazynowania. Niedoszacowanie powierzchni tej strefy najczęściej skutkuje koniecznością jej zwiększenia i demontażu części regałów w magazynie.
Drugim częstym zaniechaniem jest brak prawidłowego doboru wózków widłowych, które będą pracowały na terenie magazynu. W celu właściwej optymalizacji magazynu, wózki widłowe zawsze powinny być dobrane w odniesieniu do regałów, nigdy odwrotnie. Wyjątkiem jest sytuacja, w której klient już posiada flotę maszyn.
Jak zoptymalizować magazyn pod względem wyposażenia ?
Kluczową kwestią jest oczekiwana wydajność systemu składowania. W celu jej uzyskania konieczne jest wykorzystanie całej wysokości magazynu oraz zastosowanie właściwego typu regałów. Wśród najpopularniejszych typów wyróżniamy:
- regały paletowe rzędowe, których najważniejszą cechą jest dostęp do każdego składowanego towaru,
- regały wjezdne – najczęściej stosowane w chłodniach i mroźniach, w przemyśle spożywczym, znajdą zastosowanie przy małej liczbie asortymentów o dużych ilościach,
- regały mobilne, zwane przejezdnym – pozwalają bardzo efektywnie wykorzystać kubaturę magazynu, nadają się do towarów o małej rotacji,
- regały z platformą (tzw. shuttle) – są rozwinięciem regałów wjezdnych i podobnie jak one sprawdzą się w branżach, w których liczba składowanych towarów nie jest duża, a produkowane serie są bardzo liczne, w odróżnieniu od regałów wjezdnych w regałach shuttle, wózek widłowy nie wykonuje pracy w regałach, a jedynie zasila je i odbiera z nich jednostki ładunkowe,
- regały grawitacyjne – wyposażone w specjalnie dedykowane do typu ładunków łoża rolkowe, cechą wyróżniającą te regały jest fakt, że pracę transportową ładunków wykonuje sam regał przy pomocy sił grawitacji (pochył łóż rolkowych). Te regały znajdą zastosowanie najczęściej w przemyśle spożywczym oraz w zasileniu produkcji.
- regały półkowe – przeznaczone do składowania towarów drobnicowych,
- wielopoziomowe regały półkowe – pozwalając na wykorzystanie całej kubatury magazynu, szczególnie mają zastosowanie w magazynach drobnych elementów, czy magazynach części zamiennych,
- pomosty magazynowe – wolnostojące konstrukcje pozwalające zwiększyć powierzchnię podłogi magazynu, można na nich składować palety oraz towary drobnicowe.
Tylko syntetyczne ujęcie podczas projektowania wyposażenia magazynu może przynieść oczekiwane korzyści, w postaci oszczędności miejsca, liczby operacji magazynowych, wydajności i kosztów funkcjonowania. Oczekiwany wynik można uzyskać jedynie biorąc pod uwagę wymienione powyżej czynniki, tj.: prawidłowy dobór typów regału, właściwe określenie stref w magazynie, odpowiedni dobór środków transportu (wózków widłowych) oraz określenie potencjału ludzkiego i przepływów towarów przez magazyn, z uwzględnieniem barier architektonicznych obiektu.
Pominięcie choć jednego z powyższych parametrów nie pozwoli na właściwy projekt i wykonanie wyposażenia magazynu.
Dlaczego warto inwestować w profesjonalne projektowanie magazynu?
Prawidłowe projektowanie i wyposażanie magazynu to zadanie, które najlepiej powierzyć doświadczonemu specjaliście – inżynierowi logistyki czy architektowi przemysłowemu. Profesjonalista, bazując na swojej wiedzy i doświadczeniu, dokładnie przeanalizuje specyfikę działalności firmy, rodzaje i ilości składowanych towarów oraz przewidywany rozwój przedsiębiorstwa. Dzięki temu stworzy projekt magazynu, który będzie nie tylko funkcjonalny i bezpieczny, ale także elastyczny i łatwo dostosowywalny do zmieniających się potrzeb biznesu. Profesjonalne projektowanie to także gwarancja, że wykorzystana zostanie cała dostępna przestrzeń, a procesy magazynowe będą przebiegały płynnie i efektywnie. W dodatku, inwestycja w dobrze zaprojektowany magazyn zwraca się w dłuższej perspektywie, minimalizując koszty eksploatacji i maksymalizując wydajność pracy.
Projektowanie magazynu – najczęstsze pytania
Krótka sekcja dla firm, które planują nowy magazyn, rozbudowę hali albo reorganizację istniejącej przestrzeni i chcą dobrać regały, strefy oraz układ pracy do realnego przepływu towarów.
Od czego zacząć projektowanie magazynu?
Projektowanie magazynu warto zacząć od zebrania danych o towarach, procesach i ograniczeniach hali. Trzeba określić rodzaj asortymentu, wymiary i masę ładunków, liczbę indeksów, rotację, sposób kompletacji, liczbę miejsc paletowych, typ wózków, wysokość hali, nośność posadzki oraz planowany rozwój firmy. Dopiero na tej podstawie można dobrać strefy, regały, szerokości alejek i wyposażenie magazynu.
Jakie dane są potrzebne do dobrego projektu magazynu?
Do projektu potrzebne są przede wszystkim rzuty hali, wysokość użytkowa, układ słupów, bram i instalacji, parametry posadzki, rodzaje towarów, masa palet, liczba SKU, rotacja zapasów, liczba przyjęć i wydań, sposób kompletacji oraz informacje o używanych wózkach. Warto uwzględnić także sezonowość, planowane wzrosty sprzedaży, wymagania BHP, drogi ewakuacyjne i miejsce na przyszłą rozbudowę systemu regałowego.
Jakie strefy powinien mieć dobrze zaprojektowany magazyn?
Podstawowe strefy to rozładunek i załadunek, przyjęcie towaru, kontrola, składowanie, kompletacja, pakowanie oraz wysyłka. W większych magazynach potrzebne mogą być także pola odkładcze, strefy buforowe, zwroty, reklamacje, cross-docking, kwarantanna towaru i miejsce ładowania wózków. Każda strefa powinna mieć jasną funkcję i odpowiednią powierzchnię, aby nie blokować pracy pozostałych obszarów.
Jak zaplanować przepływ towaru w magazynie?
Przepływ towaru powinien prowadzić od przyjęcia, przez kontrolę i składowanie, do kompletacji, pakowania oraz wysyłki możliwie krótką i logiczną trasą. Trzeba ograniczać krzyżowanie się ruchu przyjęć i wydań, unikać cofania towaru oraz niepotrzebnych przejazdów wózków. Dobrze zaprojektowany przepływ zmniejsza liczbę błędów, skraca czas operacji i poprawia bezpieczeństwo pracy.
Jak dobrać regały do projektu magazynu?
Regały trzeba dobrać do rodzaju towaru, masy ładunków, rotacji, sposobu kompletacji i dostępnej przestrzeni. Regały paletowe sprawdzą się przy jednostkach paletowych, półkowe przy kartonach i drobnicy, wspornikowe przy dłużycach, a przepływowe przy wysokiej rotacji i zasadzie FIFO. Przy ograniczonej powierzchni można rozważyć regały mobilne, wjezdne albo podesty magazynowe. System regałowy powinien wspierać proces, a nie tylko maksymalnie wypełniać halę.
Jak szerokie powinny być alejki między regałami?
Szerokość alejek zależy od rodzaju wózków, promienia skrętu, wysokości składowania, wymiarów palet, sposobu pobierania towaru i natężenia ruchu. Zbyt wąskie alejki zwiększają ryzyko kolizji i spowalniają pracę, a zbyt szerokie zmniejszają pojemność magazynu. Dlatego alejki należy projektować razem z doborem regałów i urządzeń transportu wewnętrznego, a nie jako osobny element układu hali.
Czy nośność posadzki ma znaczenie przy projektowaniu magazynu?
Tak, nośność i stan posadzki mają kluczowe znaczenie, szczególnie przy regałach paletowych, wysokiego składowania, antresolach, podestach i systemach mobilnych. Regały przenoszą obciążenia punktowo przez stopy i kotwy, dlatego trzeba sprawdzić dokumentację posadzki, grubość płyty, klasę betonu, zbrojenie, dylatacje i ewentualne uszkodzenia. Projekt regałów powinien być dopasowany do rzeczywistych możliwości podłoża.
Jakie błędy najczęściej pojawiają się przy projektowaniu magazynu?
Najczęstsze błędy to projektowanie wyłącznie pod maksymalną liczbę miejsc paletowych, niedoszacowanie strefy przyjęć i buforów, zły dobór wózków do regałów, zbyt wąskie alejki, brak miejsca na kompletację, nieuwzględnienie przyszłej rozbudowy i pomijanie nośności posadzki. Problemem jest też mieszanie stref, brak czytelnych lokalizacji oraz ustawianie regałów bez analizy rzeczywistego przepływu towarów.
Kiedy warto przeprojektować istniejący magazyn?
Przeprojektowanie warto rozważyć, gdy w magazynie brakuje miejsc składowania, pojawiają się zatory przy przyjęciach lub wysyłkach, pracownicy długo szukają towaru, rośnie liczba błędów kompletacyjnych, alejki są zastawione albo regały nie odpowiadają aktualnemu asortymentowi. Sygnałem do zmian jest także wdrożenie WMS, zmiana wózków, wzrost sprzedaży, nowy typ towaru lub planowana automatyzacja procesów.
Jak projektować magazyn z myślą o rozbudowie?
Magazyn warto projektować tak, aby możliwa była późniejsza rozbudowa regałów, zmiana liczby poziomów, dodanie strefy kompletacji, wydzielenie buforów albo wdrożenie nowych urządzeń transportowych. Dobrze jest zostawić rezerwę na dodatkowe miejsca paletowe, przewidzieć wzrost liczby SKU i dobrać systemy regałowe, które można modyfikować. Dzięki temu rozwój firmy nie wymaga od razu kosztownej przebudowy całej hali.
Pozdrawiamy
