Poprawne rozplanowanie dróg transportowych w magazynie ma wpływ na profesjonalny przebieg procesów magazynowych. Jaka powinna być ich szerokość? Czy regulują to przepisy? Tego wszystkiego oraz o wiele więcej dowiesz się z tego artykułu.

Organizacja ruchu w magazynie

Czego dowiesz się z artykułu?

Artykuł pomoże Ci ocenić, jak zaplanować trasy dla wózków, pracowników i transportowanych ładunków. Dowiesz się, jakie dane należy zebrać przed ustaleniem szerokości przejazdów oraz jak połączyć drogi transportowe z regałami, strefami pracy i bramami.

Dlaczego to ważne? Zbyt wąska lub źle poprowadzona droga może powodować zatory, kolizje i blokowanie dostępu do towarów. Jej układ powinien uwzględniać rzeczywiste wymiary wózków z ładunkiem, promień skrętu, natężenie ruchu, widoczność oraz obecność pieszych.

Czym są drogi transportowe w magazynie?

Inaczej mówiąc, są do specjalnie wyznaczone ciągi komunikacyjne umożliwiające przemieszczanie się urządzeniom transportu bliskiego oraz pracownikom w magazynie. Muszą być zaprojektowane zgodnie z zasadami bezpieczeństwa, w sposób staranny, dopasowany do przestrzeni magazynowej.

Prawidłowo wyznaczone drogi transportowe mają odpowiednią szerokość, dostosowaną do rozmiaru urządzeń poruszających się po magazynie, a także są właściwie oznakowane. O odpowiednie warunki panujące w obiekcie musi zadbać właściciel lub osoby do tego wytypowane. 

Wszystkie działania podejmowane w magazynie są regulowane przez przepisy prawa.

Drogi transportowe w magazynie — przepisy

W kontekście dróg transportowych w magazynie najważniejsze jest Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 roku dotyczące ogólnych przepisów bezpieczeństwa oraz higieny pracy. Zasady w późniejszym czasie zostały ujednolicone w Obwieszczeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 sierpnia 2003 r. 

[Sprawdź też regały na palety w ofercie amRACK] 

Zadaniem pracodawcy jest zapewnienie na terenie magazynu prawidłowo wytyczonych i oznakowanych dróg transportowych oraz dróg dla pieszych, zgodnie z Polskimi Normami. Drogi muszą być dostosowane do:

• liczby użytkowników,
• typu i gabarytów urządzeń transportowych,
• rodzaju i wielkości przewożonych ładunków.

Na uwagę zasługuje również Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (z późniejszymi zmianami), które dotyczy głównie zagwarantowania łatwo dostępnych i szerokich dróg ewakuacyjnych.

Przepisy wymagają, aby wymiary dróg i przejść były dostosowane do liczby użytkowników, rodzaju urządzeń transportowych oraz wielkości przewożonych ładunków. W opracowaniach branżowych nadal można spotkać wzory pochodzące z PN-M-78010:1968, jednak norma ta została wycofana. Przy projektowaniu należy zweryfikować aktualne przepisy i standardy, dane producentów wózków, wymiary ładunków oraz wyniki oceny ryzyka dla konkretnego obiektu.

Drogi transportowe — wymagania w liczbach

Wytyczne pozwalają na prawidłowe obliczenie szerokości dróg transportowych w magazynie. Istotne jest wytyczenie szerokości zarówno dla dróg jednokierunkowych, jak i dwukierunkowych. Najważniejsze jest wzięcie pod uwagę:

• wielkości powierzchni dostępnej do użytku dla dróg transportowych,
• typu przewożonych ładunków,
• bezpieczeństwa pracowników.

Aby określenia szerokości dróg transportowych w magazynie przyjmuje się, że:

• a — to szerokość transportowanego ładunku (wraz z szerokością pojazdu),
• b — to szerokość drogi transportowej w centymetrach (minimalna wartość to 120 cm).

Szerokość drogi dla ruchu pieszego

• b= a + 30 cm w przypadku ruchu jednokierunkowego;
• b= 2a + 60 cm dla ruchu dwukierunkowego.

Szerokość drogi dla wózka widłowego

• b= a + 60 cm w ruchu odbywającym się jednokierunkowo;
• b= 2a + 90 cm w ruchu dwukierunkowym.

Szerokość drogi dla ruchu pieszego i urządzeń magazynowych 

Szerokość dróg transportowych dla pojazdów bezsilnikowych oraz pieszych:

• b= a + 90 cm dla ruchu jednokierunkowego;
• b= 2a + 180 cm dla ruchu dwukierunkowego.

Szerokość dróg transportowych dla pojazdów silnikowych oraz pieszych:

• b= a + 100 cm dla ruchu jednokierunkowego;
• b= 2a + 200 cm dla ruchu dwukierunkowego.

Najpierw układ, potem wyposażenie

Drogi transportowe trzeba projektować razem z regałami, wózkami i strefami pracy, a nie dopiero po ustawieniu wyposażenia.

Szerokość przejazdu powinna wynikać z pełnej przestrzeni potrzebnej do jazdy i manewrowania wózkiem z ładunkiem. Trzeba uwzględnić także miejsca odkładcze, skrzyżowania, przejścia dla pieszych, otwieranie bram oraz zapas ograniczający ryzyko uderzenia w konstrukcję regałową.

Jak powinny wyglądać drogi komunikacyjne w magazynie?

Prawidłowy przepływ towarów w magazynie jest uzależniony od profesjonalnego rozplanowania dróg transportowych oraz zapewnienia bezpiecznych warunków. W tym celu należy zadbać, aby drogi transportowe w hali produkcyjnej, były:

• twarde, równe, odporne na starcie, 
• o znakomitych parametrach, jeżeli chodzi o przyczepność,
• z ograniczoną pochyłością, nie więcej niż 8%,
• prawidłowo zabezpieczone przed nieuprawnionym wejściem osób z zewnątrz,
• pod względem nośności, dostosowane do wagi przewożonych ładunków i poruszających się po nich urządzeń magazynowych,
• jasne i dobrze widoczne — poziome linie komunikacyjne w magazynie powinny być białe lub żółte,
• dobrze oświetlone, z dobrą widocznością na każdym odcinku drogi.

Istotne jest, aby w magazynie zaplanować również bezpieczne przejścia dla pieszych. Powinny być:

• wyznaczone w bezpiecznych miejscach, najlepiej na prostym odcinku drogi,
• odpowiednio oznakowane znakami pionowymi i poziomymi,
• dobrze widoczne z dużej odległości.

Powiązane rozwiązania

Systemy wpływające na liczbę alejek i organizację ruchu

Rodzaj regałów wpływa na liczbę przejazdów, szerokość korytarzy i zakres pracy wózków. Dobór systemu powinien być częścią projektu dróg transportowych, a nie osobną decyzją podejmowaną po przygotowaniu hali.

Mniej stale otwartych alejek

Regały mobilne

Rzędy regałów przesuwają się po szynach, dzięki czemu otwierana jest tylko alejka potrzebna do obsługi wybranej lokalizacji. Pozwala to ograniczyć liczbę korytarzy i zwiększyć powierzchnię przeznaczoną na składowanie.

zobacz regały mobilne

Mniej ruchu wewnątrz kanałów

Regały wjezdne z platformą mobilną

Wózek dostarcza paletę do platformy, która przemieszcza ją wewnątrz kanału regałowego. Ogranicza to potrzebę manewrowania wózkiem pomiędzy elementami konstrukcji i skraca czas obsługi.

sprawdź system z platformą

Oddzielenie stref ruchu

Wygrodzenia magazynowe

Wygrodzenia pomagają oddzielać przejścia piesze, strefy pracy maszyn i obszary o ograniczonym dostępie. Mogą również zabezpieczać miejsca, w których występuje ryzyko upadku lub przemieszczenia towaru.

zobacz wygrodzenia

Drogi transportowe — BHP i przepisy drogowe

W magazynie należy zastosować aktualnie obowiązujące znaki kodeksu drogowego dopuszczone w ruchu drogowym. 

Aktualne rozporządzenie wymaga, aby pracodawca określił dopuszczalną prędkość na poszczególnych odcinkach i poinformował o niej operatora. Limity powinny wynikać między innymi z widoczności, nawierzchni, natężenia ruchu pieszego, rodzaju wózka i przewożonego ładunku. Przykładowo najwyższymi wartościami mogą być:

• 18 km/h na prostych odcinkach;
• 12 km/h w pobliżu budynków i hal produkcyjnych;
• 6 km/h w halach i magazynach;
• 3 km/h w przypadku ruchu łączonego pojazdy oraz pieszych, a także w miejscach o ograniczonej widoczności.

Stosując się do przepisów dotyczących dróg transportowych w magazynie, uda się wyznaczyć prawidłową szerokość, bezpieczną dla wózków widłowych i ruchu pieszych. 

Baza wiedzy

Więcej o wózkach, posadzce i postępowaniu po kolizji

Układ dróg powinien uwzględniać parametry wykorzystywanych pojazdów, stan nawierzchni oraz procedury obowiązujące w przypadku uderzenia w regał lub inny element infrastruktury.

Dobór urządzeń Jakie rodzaje wózków pracują w magazynie? Porównaj urządzenia pod względem udźwigu, wysokości podnoszenia, promienia skrętu i przestrzeni potrzebnej do bezpiecznego manewrowania. Poznaj rodzaje wózków Nawierzchnia dróg Jak ocenić posadzkę hali? Sprawdź znaczenie równości, nośności, dylatacji, ubytków i innych uszkodzeń wpływających na pracę wózków oraz stabilność ładunków. Przeczytaj o posadzce Reakcja na kolizję Co zrobić po uderzeniu wózka w regał? Dowiedz się, jak zabezpieczyć strefę, zgłosić zdarzenie, udokumentować uszkodzenie i zdecydować o dalszym użytkowaniu konstrukcji. Sprawdź procedurę po kolizji

FAQ

Drogi transportowe w magazynie – najczęstsze pytania

Krótka sekcja dla firm, które chcą prawidłowo wyznaczyć drogi transportowe, przejścia dla pieszych, szerokości alejek i strefy pracy wózków w magazynie.

Czym są drogi transportowe w magazynie?

Drogi transportowe w magazynie to wyznaczone ciągi komunikacyjne, po których poruszają się pracownicy, wózki widłowe, paleciaki, wózki ręczne i inne urządzenia transportu wewnętrznego. Ich zadaniem jest zapewnienie bezpiecznego i płynnego przemieszczania towarów między strefą przyjęcia, składowania, kompletacji, pakowania oraz wysyłki. Drogi transportowe powinny być dopasowane do rodzaju ładunków, używanych pojazdów i układu regałów.

Kto odpowiada za wyznaczenie dróg transportowych w magazynie?

Za zapewnienie bezpiecznych dróg transportowych odpowiada pracodawca lub osoba zarządzająca magazynem. W praktyce oznacza to konieczność wyznaczenia odpowiednich przejazdów, przejść dla pieszych, stref manewrowych, oznaczeń i zasad ruchu. Drogi powinny być zaplanowane tak, aby odpowiadały liczbie użytkowników, gabarytom środków transportu, wymiarom ładunków oraz rzeczywistemu przepływowi towarów w magazynie.

Jak obliczyć szerokość drogi transportowej w magazynie?

Szerokość drogi transportowej oblicza się na podstawie szerokości ładunku lub pojazdu oraz rodzaju ruchu. Inne wartości stosuje się dla ruchu pieszego, inne dla wózków, a jeszcze inne dla ruchu mieszanego. Przy ruchu jednokierunkowym potrzebny jest mniejszy zapas niż przy ruchu dwukierunkowym, gdzie pojazdy lub pracownicy muszą się bezpiecznie mijać. W projekcie trzeba uwzględnić także promień skrętu, długość ładunku i zapas chroniący regały przed uderzeniami.

Jaka powinna być szerokość drogi dla wózka widłowego?

Szerokość drogi dla wózka widłowego powinna wynikać z wymiarów wózka z ładunkiem, kierunku ruchu i sposobu manewrowania. Przy ruchu jednokierunkowym zwykle wystarczy mniejsza szerokość niż przy ruchu dwukierunkowym. Nie należy jednak opierać projektu wyłącznie na szerokości samego wózka, ponieważ znaczenie ma także długość palety, promień skrętu, wysokość odkładania, widoczność operatora i ryzyko kolizji z regałami.

Jak planować drogi transportowe przy ruchu pieszych i wózków?

Ruch pieszych i wózków powinien być możliwie rozdzielony. Jeżeli piesi korzystają z tych samych obszarów co urządzenia transportowe, trzeba przewidzieć większą szerokość drogi, czytelne oznakowanie, przejścia dla pieszych, barierki, lustra, ograniczenia prędkości i dobrą widoczność. Najbezpieczniejszy układ to taki, w którym trasy piesze, transportowe i kompletacyjne krzyżują się tylko tam, gdzie jest to naprawdę konieczne.

Jak powinny być oznakowane drogi transportowe w magazynie?

Drogi transportowe powinny być oznakowane w sposób trwały, widoczny i zrozumiały dla pracowników oraz operatorów wózków. Najczęściej stosuje się linie poziome, oznaczenia kierunku ruchu, przejścia dla pieszych, znaki ostrzegawcze, oznaczenia stref niebezpiecznych i informacje o dopuszczalnej prędkości. Oznakowanie musi odpowiadać realnej organizacji pracy, a nie tylko formalnie wyznaczać pasy na posadzce.

Jakie wymagania powinna spełniać nawierzchnia dróg transportowych?

Nawierzchnia dróg transportowych powinna być równa, twarda, odporna na ścieranie, dobrze przyczepna i dopasowana do obciążeń od wózków oraz przewożonych ładunków. Warto unikać progów, ubytków, wykruszonych dylatacji i miejsc o ograniczonej widoczności. Uszkodzona posadzka może spowalniać transport, zwiększać ryzyko przewrócenia ładunku i prowadzić do uszkodzeń regałów, wózków albo towaru.

Czy drogi transportowe mogą przebiegać bezpośrednio przy regałach?

Mogą, ale wtedy trzeba szczególnie zadbać o odpowiednią szerokość przejazdu, zapas manewrowy, zabezpieczenia konstrukcji i widoczność operatorów. W miejscach, gdzie wózki poruszają się blisko regałów, warto stosować osłony słupów, odbojniki, zabezpieczenia narożne i oznaczenia stref manewrowych. Droga transportowa nie powinna prowadzić tak blisko regału, aby normalna praca wózka powodowała ciągłe ryzyko uderzenia w konstrukcję.

Jakich błędów unikać przy wyznaczaniu dróg transportowych?

Najczęstsze błędy to zbyt wąskie przejazdy, brak rozdzielenia ruchu pieszych i wózków, słabe oznakowanie, nieuwzględnienie promienia skrętu wózków, blokowanie dróg paletami oraz prowadzenie tras przez strefy odkładcze. Problemem jest też projektowanie dróg transportowych dopiero po ustawieniu regałów. Układ regałów, alejek, przejść i stref magazynowych powinien być planowany razem.