Co musisz wiedzieć o Urzędzie Dozoru Technicznego i czy to Ciebie dotyczy

Urząd Dozoru Technicznego, czyli UDT to instytucja państwowa, która powstała w celu zapewnienia bezpieczeństwa urządzeń i instalacji technicznych, które podlegają dozorowi technicznemu.

UDT kontroluje przede wszystkim urządzenia ciśnieniowe, zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe, w których magazynowane są materiały trujące lub żrące, zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe przeznaczone do magazynowania materiałów ciekłych zapalnych, urządzenia transportu bliskiego, dźwigniki, przenośniki kabinowe i krzesełkowe.

Choć Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. oraz Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. , nie wymieniają wprost regałów jako podlegających kontroli przez UDT, na użytkowników został nałożony obowiązek utrzymania urządzeń i maszyn w stanie technicznym gwarantującym bezpieczną pracę. Zalecane są więc przeglądy techniczne, eksperckie, w tym regularne oraz roczne. Właściciel powinien je robić dla bezpieczeństwa składowanych towarów, jak i swoich pracowników. Zatem, regały magazynowe nie podlegają nadzorowi UDT – należy jednak pamiętać o ich regularnych przeglądach.

Normy wykonywania przeglądów technicznych wyposażenia magazynu

Nadzór techniczny jest niezbędny dla profesjonalnego funkcjonowania każdego magazynu. Przywołane powyżej rozporządzenia wskazują, iż właściciel magazynu winien dokonywać okresowych przeglądów regałów magazynowych. Przy ich przeprowadzaniu należy przestrzegać normy PN-EN 15635:2010, która określa w jaki sposób należy wykonywać przeglądy techniczne, jak często i przez kogo powinny być przeprowadzane. Określa ona również przebieg kontroli w okresie nie dłuższym niż co 12 miesięcy. Podstawą jest, aby przeglądy były przeprowadzane przez kompetentne i wykwalifikowane ekipy posiadające odpowiednie uprawnienia.

Parametry regałów i ich maksymalne obciążenie określają normy PN-EN-15512:2011 oraz PN-M-78322:1989. Należy ich przestrzegać, jeżeli towary mają być magazynowane w bezpieczny sposób.

Trzeba również pamiętać, że serwis regałów musi być ciągły, aby bezpieczeństwo osób przebywających w magazynie nie było zagrożone. Każde uszkodzenie mechaniczne przekraczające dopuszczalne normy należy natychmiast zgłaszać osobom za to odpowiedzialnym, aby jak najszybciej wymieniły uszkodzone elementy.

Podczas każdego przeglądu technicznego kontrolowane są:

• uszkodzenia części struktury, szczególnie uszkodzenia belek i słupów,
• odchylenia słupów od pionu,
• stan i efektywność wszystkich elementów w szczególności połączeń stopy z podłożem i belki nośnej ze słupem,
• pęknięcia spoin i materiału rodzimego,
• stan posadzki obiektu,
• położenia ładunków na palecie.

Wzrost świadomości właścicieli magazynów

W ostatnich latach zauważalny jest wzrost świadomości właścicieli magazynów, którzy bardzo dużą wagę przywiązują do bezpieczeństwa. Coraz więcej firm zgłasza zapotrzebowanie na przeglądy techniczne przez wyspecjalizowanych ekspertów. Chcą maksymalnie poprawić bezpieczeństwo w magazynie w zakresie bezpośredniego składowania towarów.

Świadomość tego, że uszkodzenia regałów mogą wywołać duże niebezpieczeństwo jest wśród polskich przedsiębiorców coraz większa. Wykonywanie regularnych przeglądy regałów  i bieżące naprawy uszkodzeń, skutkują ogólną poprawą bezpieczeństwa w polskich magazynach.

FAQ – regały magazynowe a UDT

Czy regały stacjonarne podlegają pod UDT?

Nie.  Typowe regały stacjonarne nie podlegają pod dozór techniczny UDT, ponieważ nie są urządzeniami transportu bliskiego ani maszynami. Podlegają natomiast normom branżowym (np. PN-EN 15635) i muszą być utrzymywane w stanie bezpiecznym poprzez regularne przeglądy.

Kiedy regały wymagają zgłoszenia do UDT, a kiedy nie?

Regały stacjonarne nie wymagają zgłoszenia do UDT. Zgłoszenia potrzebują urządzenia takie jak wózki widłowe, suwnice, podesty ruchome czy dźwigi. W praktyce oznacza to, że sam regał nie wymaga rejestracji w UDT, ale sprzęt wykorzystywany do jego obsługi – już tak.

Jakie urządzenia magazynowe podlegają obowiązkowi UDT?

Pod nadzór UDT podlegają m.in.: wózki jezdniowe z mechanicznym podnoszeniem, podnośniki nożycowe, żurawie, suwnice, dźwigi oraz zbiorniki ciśnieniowe. Regały stacjonarne nie są w tej grupie, ale należy je kontrolować według norm technicznych i BHP.

Co grozi za brak UDT w magazynie?

Brak wymaganego UDT dla urządzeń technicznych może skutkować karami finansowymi, a nawet zatrzymaniem pracy sprzętu przez inspektora. W przypadku wypadku, odpowiedzialność spada na pracodawcę, który nie dopełnił obowiązków. Dlatego warto oddzielać obowiązki wobec UDT od obowiązków przeglądowych regałów.

Czy regały magazynowe muszą mieć oznaczenie CE?

Tak, elementy systemów regałowych traktowane są jako wyroby budowlane i powinny posiadać deklarację zgodności z normami oraz oznakowanie CE. To potwierdza, że konstrukcja została wykonana zgodnie z wymaganiami bezpieczeństwa i może być użytkowana w magazynie.

Jakie normy i przepisy regulują bezpieczeństwo regałów?

Najważniejsze normy to PN-EN 15635 (użytkowanie i przeglądy), PN-EN 15512 (obliczenia konstrukcji) oraz PN-EN 15620 (tolerancje montażowe). Regały muszą być także użytkowane zgodnie z ogólnymi przepisami BHP i wymaganiami prawa pracy.

Czy przegląd regałów jest obowiązkowy i kto może go wykonać?

Tak, przeglądy regałów są obowiązkowe. Mogą je wykonywać osoby kompetentne – przeszkoleni inspektorzy lub serwisanci posiadający wiedzę o systemach składowania. Przeglądy należy dokumentować w protokołach i wdrażać zalecenia naprawcze.

Jak często należy przeprowadzać kontrole regałów a jak często UDT?

Regały powinny być kontrolowane codziennie wizualnie przez pracowników, okresowo (np. raz na kwartał) wewnętrznie oraz co najmniej raz w roku przez eksperta zgodnie z PN-EN 15635. Urządzenia podlegające UDT mają osobne harmonogramy – np. coroczne odbiory lub kontrole co 2 lata w zależności od rodzaju.